Cover van Tussen de Noten

Tussen de Noten

Tussen de Noten is een verdiepende podcast waarin wordt ingezoomd op een muzikaal onderwerp, een oeuvre, soms een los werk of de nalatenschap van een componist. In het nieuwe - alweer achtste - seizoen gaan we terug naar Palmzondag 1939... Een afgeladen Concertgebouw, met een tjokvol podium. Dirigent Willem Mengelberg en 400 musici maar slechts 1 microfoon en een vooroorlogse opname. Een Matthäus-Passion (https://www.nporadio4.nl/klassiek/topstukken/092b914c-0983-438a-aaaa-d04e8f5d03cd/topstukken-de-matthaus-passion-van-bach) uit een andere wereld. Deze inmiddels wereldberoemde uitvoering is nu dichterbij dan ooit na een uitgebreide restauratie. Maar hoe pak je dat aan? Wat zijn je overwegingen, waar loop je tegenaan? Duik mee de studio in, en geniet van Mengelbergs Matthäus Remastered. Dit seizoen is ook beschikbaar als video, klik hier (https://www.nporadio4.nl/klassiek/maatwerk/adb69ea9-ba97-440f-925e-24358288fdd5/mengelbergs-matthaus-uit-1939-klinkt-weer-als-nieuw). Andere seizoenen Tussen de noten: * Het eerste seizoen gaat over Johannes Brahms (https://www.nporadio4.nl/componisten/8640a3c3-39c3-419c-a02f-e361f848a1fe/brahms-johannes). Dirigent, violist en onderzoeker Johannes Leertouwer doet promotieonderzoek naar de historische uitvoeringspraktijk van de muziek en hij probeert verloren technieken opnieuw toe te passen en hoorbaar te maken. * In seizoen 2 duikt het Ragazze Quartet op het spelen en opnemen van de strijkkwartetten van Béla Bartók (https://www.nporadio4.nl/componisten/42eec9c3-976c-4dfe-bbed-8b864c6635d4/bartok-bela) en verklaarde zichzelf daarmee Bartók Bound. * Seizoen 3 gaat over Mozart (https://www.nporadio4.nl/componisten/04ba4127-e1af-4d80-9c32-8eb115c62005/mozart-wolfgang-amadeus). Dirigent Jan Willem de Vriend bespreekt met Hans Haffmans de drie laatste symfonieën van Mozart. * Wouter Pleijsier begint in seizoen 4 samen met klavecinist en musicoloog Pieter Dirksen met het ontrafelen van de mysteriën achter Bachs (https://www.nporadio4.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian) Kunst der Fuge. * Seizoen 5: presentator Lex Bohlmeijer en pianist Marcel Worms duiken in deze podcast in Bachs (https://www.nporadio4.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian) Das wohltemperierte Klavier. * Dit zesde seizoen gaat over dirigeren. Wat maakt een goede dirigent? In deze podcast probeert Hans Haffmans samen met dirigenten Ed Spanjaard, Ton Koopman, Kenneth Montgomery en Jac van Steen de geheimen van het dirigeren te ontrafelen. * Seizoen 7 gaat over Improvisatie! Aad van Nieuwkerk en Melchior Huurdeman (van de podcast De Componistenkamer (https://www.npoklassiek.nl/podcasts/de-componistenkamer)) duiken in de geschiedenis van de improvisatie: van de orgelimprovisaties van Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian) tot en met de vrije impro in de jazzkelders van de 20e eeuw, en van de indrukwekkende cadenzen van de klassieke concerten tot de verfijnde improvisatietechnieken in niet-westerse muziek. Aanleiding: het 50-jarig bestaan van de BIM, de beroepsvereniging van improvisatie-musici! Tussen de Noten is een podcast van NPO Klassiek i.s.m Omroep MAX, de VPRO & de NTR.

NPO Luister / NTR / VPRO / Omroep MAX

Afleveringen

  • 28 mrt 2024Seizoen 8 · Aflevering 3

    <p><strong>Palmzondag 1939. Een afgeladen Concertgebouw, met een tjokvol podium... </strong></p>&#13; <p>Dirigent Willem Mengelberg en 400 musici maar slechts 1 microfoon en een vooroorlogse opname. Een <a href="https://www.nporadio4.nl/klassiek/topstukken/092b914c-0983-438a-aaaa-d04e8f5d03cd/topstukken-de-matthaus-passion-van-bach"><em><strong>Matthäus-Passion</strong></em></a> uit een andere wereld. Deze inmiddels wereldberoemde uitvoering is nu dichterbij dan ooit na een uitgebreide restauratie.</p>&#13; <p><strong>Maar hoe pak je dat aan? </strong>Wat zijn je overwegingen, waar loop je tegenaan? Ga mee de studio in. <strong>Welkom bij Mengelbergs Matthäus Remastered.</strong></p>&#13; <p><strong>Tip: </strong>deze podcast is ook beschikbaar als video (<a href="https://www.nporadio4.nl/klassiek/maatwerk/adb69ea9-ba97-440f-925e-24358288fdd5/mengelbergs-matthaus-uit-1939-klinkt-weer-als-nieuw">kijk hier</a>)</p>

  • 27 mrt 2024Seizoen 8 · Aflevering 2

    <p><strong>Palmzondag 1939. Een afgeladen Concertgebouw, met een tjokvol podium... </strong></p>&#13; <p>Dirigent Willem Mengelberg en 400 musici maar slechts 1 microfoon en een vooroorlogse opname. Een <a href="https://www.nporadio4.nl/klassiek/topstukken/092b914c-0983-438a-aaaa-d04e8f5d03cd/topstukken-de-matthaus-passion-van-bach"><em><strong>Matthäus-Passion</strong></em></a> uit een andere wereld. Deze inmiddels wereldberoemde uitvoering is nu dichterbij dan ooit na een uitgebreide restauratie.</p>&#13; <p><strong>Maar hoe pak je dat aan? </strong>Wat zijn je overwegingen, waar loop je tegenaan? Ga mee de studio in. <strong>Welkom bij Mengelbergs Matthäus Remastered.</strong></p>&#13; <p><strong>Tip:</strong> deze podcast is ook beschikbaar als video (<a href="https://www.nporadio4.nl/klassiek/maatwerk/adb69ea9-ba97-440f-925e-24358288fdd5/mengelbergs-matthaus-uit-1939-klinkt-weer-als-nieuw">kijk hier</a>)</p>

  • 26 mrt 2024Seizoen 8 · Aflevering 1

    <p><strong>Palmzondag 1939. Een afgeladen Concertgebouw, met een tjokvol podium... </strong></p>&#13; <p>Dirigent Willem Mengelberg en 400 musici maar slechts 1 microfoon en een vooroorlogse opname. Een <a href="https://www.nporadio4.nl/klassiek/topstukken/092b914c-0983-438a-aaaa-d04e8f5d03cd/topstukken-de-matthaus-passion-van-bach"><em><strong>Matthäus-Passion</strong></em></a> uit een andere wereld. Deze inmiddels wereldberoemde uitvoering is nu dichterbij dan ooit na een uitgebreide restauratie.</p>&#13; <p><strong>Maar hoe pak je dat aan?</strong> Wat zijn je overwegingen, waar loop je tegenaan? Ga mee de studio in. Welkom bij <em><strong>Mengelbergs Matthäus Remastered</strong></em>.</p>&#13; <p><strong>Tip:</strong> deze podcast is ook beschikbaar als video (<a href="https://www.nporadio4.nl/klassiek/maatwerk/adb69ea9-ba97-440f-925e-24358288fdd5/mengelbergs-matthaus-uit-1939-klinkt-weer-als-nieuw">kijk hier</a>)</p>

  • 14 mei 2023Seizoen 7 · Aflevering 21

    <p>Jan Ruerd Oosterhaven is docent aan de Hanze Hogeschool in Groningen. Hij coördineert de ontwikkeling van digitale onderwijsmethoden, en is ook docent improvisatie & methodologie bas en contrabas. Jan Ruerd ontwikkelde de <strong>ImproMachine</strong> waarmee hij studenten op het conservatorium uitdaagt om samen te improviseren. Aad van Nieuwkerk bezocht een les en praatte verder met Jan Ruerd over zijn aanpak.</p>

  • 9 feb 2023Seizoen 7 · Aflevering 20

    <p>Ook buiten de muziek wordt volop geïmproviseerd. Drie gasten in deze aflevering: Hans Boutellier, auteur van het boek “De Improvisatiemaatschappij’ die de muzikale improvisatie gebruikt als metafoor om de wereld, de netwerkmaatschappij waarin wij leven, te begrijpen - en misschien ook wel te veranderen. Bart van Rosmalen, cellist van oorsprong, die muzikale principes, en ook improvisatie, inzet om binnen bedrijven en organisaties een ander soort gesprekken op gang te brengen. En Thomas Johannsen, initiator van het Genetic Choir, dat al improviserend te werk gaat in bijvoorbeeld verzorgingshuizen, op zoek naar, zoals Thomas zegt: betekenis.</p>

  • 2 feb 2023Seizoen 7 · Aflevering 19

    <p>Is het compositie óf improvisatie? Of kunnen die twee begrippen elkaar overlappen? Rietblazer Michael Moore en saxofonist en shakuhachi-speler Ab Baars zijn allebei actief in het ICP Orkest, het ooit door Misha Mengelberg opgerichte orkest van de Instant Composers’ Pool. Floris Schuiling schreef een dissertatie over de Instant Composers Pool en improvisatie ‘voorbij de jazz’. </p>

  • 26 jan 2023Seizoen 7 · Aflevering 18

    <p>Melchior Huurdeman ging op bezoek bij Ton Koopman, die hem uitvoerig vertelde over onder meer een improvisatie (op het klavecimbel!) met zijn jongste dochter, die jazz-zangeres is; over improviseren bij Bach (waar we eigenlijk heel weinig van afweten!); over wat er aan vrijheid is in preludes, fuga’s, en fantasieën; en over het verschil tussen Händel en Bach, over het uitsterven van geïmproviseerd continuo-spel, en over hoe het zou zijn geweest als Bach de beschikking had gehad over een opname-apparaat… </p>

  • 19 jan 2023Seizoen 7 · Aflevering 17

    <p>In twee afleveringen van deze podcast hebben we het over of en hóe je improviseren kunt leren. In deze aflevering komt vocaliste Ineke Vandoorn uitvoerig aan het woord over haar ervaring met improvisatie en met lesgeven, verder hoor je saxofonist en improvisatie-coach Jelske Hoogervorst, programmamaker en coördinator Co de Kloet, zangeres Greetje Bijma, en zanger en improvisator Thomas Johannsen. </p>

  • 12 jan 2023Seizoen 7 · Aflevering 16

    <p>Kan iedereen leren improviseren? Of is het een speciaal talent, waar de een wel, en de ander niet over beschikt? En áls je het kan leren, wat is daar dan voor nodig? Waar moet je beginnen? Leren muziekstudenten op het conservatorium eigenlijk hoe je moet improviseren? En als je dat leert - heb je er dan ook wat aan als je 'van blad' speelt? Met schrijver Mischa Andriessen, saxofonist en improvisatie-coach Jelske Hoogervorst, saxofonist Iman Spaargaren, programmamaker en coördinator Co de Kloet, pianist en docent Harmen Fraanje, zangeres Rianne Wilbers, zangeres Greetje Bijma, musicoloog en zanger Niels Berentsen, zangeres Ineke Vandoorn, en zanger en improvisator Thomas Johannsen. </p>

  • 22 dec 2022Seizoen 7 · Aflevering 15

    <p>Pianist Harmen Fraanje, bijna 30 jaar in het vak, vertelt over improviseren met ritme, melodie en harmonie - en hij laat het meteen horen aan de piano. Melchior Huurdeman is bij hem op bezoek.</p>&#13; <p>Volgende afleveringen:</p>&#13; <p>12 & 19 januari: Improviseren, kun je dat leren? <br />26 januari: orgelimprovisaties bij Bach met Ton Koopman<br />2 februari: improvisatie buiten de muziek!</p>

  • 8 dec 2022Seizoen 7 · Aflevering 14

    <p>Improviseerde Sweelinck op het orgel van de Oude Kerk? En als er inderdaad geïmproviseerd gezongen werd in de Renaissance, hoe hielden ze de boel dan bij elkaar? En klopt het dat het beroep van componist in die tijd nog helemaal niet bestond? Simon Groot en Niels Berentsen lichten toe.</p>

  • 1 dec 2022Seizoen 7 · Aflevering 13

    <p>Je kunt je toch niet voorstellen dat er pakweg 700 jaar geleden níet geïmproviseerd werd? Bladmuziek was er nog nauwelijks, dus men moest wel... of niet? Twee professoren, Niels Berentsen en Simon Groot, weten er zowat alles van, en zij doen hun verhaal in deze aflevering.</p>

  • 23 nov 2022Seizoen 7 · Aflevering 12

    <p>Pianist Mike del Ferro in gesprek met Melchior Huurdeman over improvisatie, onder meer met musici uit landen als India, Cuba en Albanië.</p>

  • 19 nov 2022Seizoen 7 · Aflevering 11

    <p>Fie Schouten is gespecialiseerd in hedendaags repertoire. Soms vraagt ze aan componisten om in hun werk ruimte te laten voor improvisatie. En soms vraagt een moderne partituur ook om 'improviserend' interpreteren. Veel leuker dan iedere keer weer, hoe mooi ook, repertoire uit de canon te spelen.</p>

  • 17 nov 2022Seizoen 7 · Aflevering 10

    <p>Hoe is het eigenlijk met improvisatie in de modere klassieke muziek? De toevalsmuziek bijvoorbeeld, van John Cage, is dat improvisatie? Of de 'prose scores' van Manfred Werder? Muziekjournalist Joep Christenhusz en Floris Schuiling, Universitair Docent muziekwetenschap aan de Universiteit Utrecht vertellen er meer over.</p>

  • 9 nov 2022Seizoen 7 · Aflevering 9

    <p>Melchior Huurdeman sprak met pianist Mike del Ferro over zijn manier van improviseren aan de piano. Hoe begin je? Hoe pak je een improvisatie aan als het over harmonie, of over ritme gaat? Wanneer is improviseren een echte kunstvorm?</p>

  • 3 nov 2022Seizoen 7 · Aflevering 8

    <p><strong>Bert Mooiman</strong> schreef een lijvig proefschrift over de improvisatie in de 19e eeuw. Improvisatie, zegt hij, was niet een quasi-autonome kunstvorm, maar een aspect van het musiceren in het algemeen - hulpmiddel om met muziek te overtuígen. In gesprek met Melchior Huurdeman vertelt Mooiman over orgel-improvisatie en het verrassende leerboek van Carl Czerny: hoe improviseer je op de piano?<em><br /></em></p>&#13; <p><a href="https://open.spotify.com/playlist/0OZ0sp9t1ri3EiYkCS4Xng?si=8f23d06179694423" target="_blank" rel="noopener">> Spotify-speellijst bij deze podcast. </a></p>

  • 20 okt 2022Seizoen 7 · Aflevering 7

    <p><strong>Bert Mooiman</strong> schreef een lijvig proefschrift over de improvisatie in de 19e eeuw. Improvisatie, zegt hij, was niet een quasi-autonome kunstvorm, maar een aspect van het musiceren in het algemeen - hulpmiddel om met muziek te overtuígen. Ook gecomponeerde muziek werd eerder gezien als <em>herschepping</em> dan als <em>reproductie. <br /></em></p>&#13; <p><a href="https://open.spotify.com/playlist/0OZ0sp9t1ri3EiYkCS4Xng?si=8f23d06179694423" target="_blank" rel="noopener">> Spotify-speellijst bij deze podcast. </a></p>

  • 13 okt 2022Seizoen 7 · Aflevering 6

    <p>De tweede aflevering rond improviseren met je stem. Kristina Fuchs, Thomas Johannsen, Rianne Wilbers en Greetje Bijma vertellen over microtonaal zingen, over de connectie met je collega-musici, over zingen met een loop-station, over wat er mis kan gaan en hoe je kunt vertrouwen op wat je doet, en de aanwezigheid of zelfs onmisbaarheid van het publiek.</p>&#13; <p><a href="https://open.spotify.com/playlist/0OZ0sp9t1ri3EiYkCS4Xng?si=8f23d06179694423" target="_blank" rel="noopener">Spotify Speellijst bij deze podcast</a></p>

  • 6 okt 2022Seizoen 7 · Aflevering 5

    <p>Improviseren met je stem, hoe doe je dat? Vocalisten Greetje Bijma, Kristina Fuchs, Rianne Wilbers en Thomas Johannsen vertellen in twee afleveringen hun verhaal, in interviews door Aad van Nieuwkerk. Deel 1: gevoel, klank en tekst.</p>&#13; <p><a href="https://open.spotify.com/playlist/0OZ0sp9t1ri3EiYkCS4Xng?si=8f23d06179694423" target="_blank" rel="noopener">Spotify Speellijst bij deze podcast</a></p>

  • 29 sep 2022Seizoen 7 · Aflevering 4

    <p>Ronald Snijders, fluitist en componist, in gesprek met Melchior Huurdeman over improvisatie en de werkelijke, diepere betekenis van muziek. Deel 2 van 2.</p>

  • 29 sep 2022Seizoen 7 · Aflevering 3

    <p>Voor fluitist en componist Ronald Snijders (Paramaribo 1951) is improviseren een volkomen natuurlijk gegeven. Tegelijk voelt hij zich net zo thuis in de klassieke traditie als de jazz, funk en kaseko. Deel 1 van 2!</p>

  • 22 sep 2022Seizoen 7 · Aflevering 2

    <p>Betekent improvisatie zoiets als 'vrijheid'? Of gelden er specifieke regels voor? Kan iedereen die van blad kan spelen ook zo maar improviseren? En willen we dat: niet weten wat er de volgende minuut zal gebeuren...? Ig Henneman, Mischa Andriessen, Iman Spaargaren en Rembrandt Frerichs hoor je in deze aflevering.</p>

  • 15 sep 2022Seizoen 7 · Aflevering 1

    <p><strong>Fleurine</strong> is zangeres en voorzitter van de Beroepsvereniging Improviserende Musici, de BIM. Zij vertelt over het 50-jarig bestaan van de roemruchte impro-club (en wat het nu is!). Artistiek leider van Cappella Pratensis <strong>Stratton Bull </strong>over improvisatie rond het jaar 1500. En improviserend musicus <strong>Iman Spaargaren</strong> over het nieuwe stuk dat hij maakte om de verjaardag van de BIM te vieren.</p>

  • 31 mei 2022Seizoen 6 · Aflevering 1

    <p><strong>Wat maakt een goede dirigent? In deze podcast probeert Hans Haffmans samen met dirigenten Ed Spanjaard, Ton Koopman, Kenneth Montgomery en Jac van Steen de geheimen van het dirigeren te ontrafelen. </strong></p>&#13; <p>Aanleiding is de International Conducting Competition Rotterdam (ICCR); het dirigentenconcours dat dit jaar voor het eerst werd gehouden. </p>

  • 25 mei 2022Seizoen 5 · Aflevering 6

    <p><strong>In deze laatste aflevering van <em>Das Wohltemperierte Klavier </em>gaat het over de context van Bach en zijn werk in zijn eigen tijd.</strong></p>&#13; <p>Maar de podcast begint met een controversieel onderwerp: <a href="https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian">Bach</a> en het getal: De componist stopte graag numerologische 'puzzels' in zijn werk, maar wat is nou de functie of bedoeling daarvan? </p>

  • 18 mei 2022Seizoen 5 · Aflevering 5

    <p>In deze aflevering gaat het over <a href="https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian">Bach</a> als ambachtsman: welke muzikale trucs en handigheidjes gebruikte de componist om dit meesterwerk in elkaar te zetten? </p>

  • 11 mei 2022Seizoen 5 · Aflevering 4

    <p><strong>Wat staat er precies in de partituur van <em>Das Wohltemperierte Klavier? </em>Wat dóet Bach in die noten. </strong></p>&#13; <p>Om dat te doorgronden behandelen Marcel Worms en Lex Bohlmeijer in deze aflevering twee belangrijke theoriën waar <a href="https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian">Bach</a> gebruik van maakte: de retorica en affectenleer. </p>

  • 4 mei 2022Seizoen 5 · Aflevering 3

    <p>In deze aflevering proberen Lex en Marcel de bedoeling van <a href="https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian">Bachs</a> <em>Das Wohltemperierte Klavier</em> te ontsluieren en gaan ze dieper in op het 'muzikaal signalement', oftewel de muzikale kenmerken van het werk. </p>

  • 27 apr 2022Seizoen 5 · Aflevering 2

    <p><strong>In deze tweede aflevering gaat het over de welgetemperde (wohltemperierte) stemming uit de titel van Bachs werk, een muzikale innovatie die het spelen in alle toonsoorten mogelijk maakte. </strong></p>&#13; <p>Ook hebben Lex Bohlmeijer en Marcel Worms het over de instrumentkeuze bij het bespelen van <em>Das Wohltemperierte Klavier: </em>bestaat er een ideaal <em>klavier</em> om <a href="https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian">Bachs</a> werk op uit te voeren?</p>