Opium
Opium is hét kunst- en cultuurprogramma, met interviews en reportages, een artist in residence in ons Opium Atelier en een eigen Nachtkastje. En muziek om je te verwonderen, en dan bij in slaap te vallen.
NPO Luister / AVROTROS
Afleveringen
- 21 okt 2026
<p>Annemieke Bosman in gesprek met Edwin Becker, hoofdconservator tentoonstellingen van het Van Gogh Museum.</p> <p>In het Van Gogh Museum is dit najaar de tentoonstelling <em>Whistler. Dandy en dwarsdenker </em>te zien, de grootste Europese overzichtstentoonstelling over James McNeill Whistler (1834-1903) in dertig jaar tijd. James McNeill Whistler was schilder en prentenmaker, influencer avant la lettre, kunstestheet en enfant terrible.</p> <p>Whistler, geboren in Amerika, vertrok op zijn eenentwintigste naar Parijs en werkte bijna vijftig jaar afwisselend in Parijs en Londen, in de kringen van Dante Gabriel Rossetti, Gustave Courbet, Edouard Manet en Oscar Wilde. Hij was een meester in zelfpromotie, een uitgesproken dandy, met verfijnde smaak, bewust van zijn markante aanwezigheid, en een notoire ruziezoeker die zijn artistieke visie stevig verdedigde, tot bankroet aan toe. </p> <p>In het Van Gogh Museum is een omvangrijk retrospectief met circa 100 werken te zien, waaronder een van zijn beroemdste schilderijen: <em>Compositie in grijs en zwart: portret van de moeder van de schilder</em>. Daarnaast zijn de dromerige nocturnes van de Theems, werken uit de serie <em>White Girls</em> en levensgrote societyportretten te bewonderen.</p>
- 20 okt 2026
<p>Annemieke Bosman in gesprek met Margriet van der Linden.</p> <p>Margriet van der Linden maakt dit najaar de stap naar het theater, waar ze haar eigen draai geeft aan stand-up en punchlines en persoonlijke onthullingen met elkaar combineert in de voorstelling <em>Annie, Are you OK?</em><br>Ze duikt in haar womanosphere en neemt je mee langs een vrouwenleven, haar jeugd en de vele gesprekken met haar tante Annie. </p> <p>In een eerlijke, geestige achtbaan aan observaties en ervaringen neemt Margriet je mee in haar vrouwenleven. Van een meisje geboren in een orthodox-christelijk gezin dat op eigen benen leerde staan en zelfverdedigingslessen kreeg op school, tot hoofdredacteur zijn van Opzij en ‘de eerste lesbische talkshowhost’. Het komt allemaal voorbij, met de terugkerende vraag: is ze er IETS mee opgeschoten? In een wereld waarin het Westen teruggrijpt op een oude machinerie?</p>
- 19 okt 2026
<p>Annemieke Bosman praat met schrijver Jaap Robben over zijn nieuwe roman <em>De laatste namen van Lukasz</em>.</p> <p>Net als veel Polen werkt Lukasz al jaren in Nederland en Duitsland. Hij komt regelmatig terug naar huis of stuurt berichten. Tot Janina plots niets meer van haar vader hoort. Wanneer een onbekende contact opneemt en laat weten dat hij de jas van Lukasz heeft, besluit Janina naar Duitsland te gaan. Wat volgt is een wervelende zoektocht, een reconstructie van een leven door de ogen van iedereen die met Lukasz in aanraking kwam.</p>
- 16 okt 2026
<p>Shula Tas praat met illustrator Anne Cappendijk over haar installatie <em>Mourning Traffic</em>, die nu te zien is in Museum Tot Zover in Amsterdam. Daarnaast verschijnt <em>Mourning Traffic</em> deze maand ook in boekvorm bij uitgeverij Blauw Gras.</p> <p>Het is de zomer van 2024. Op vakantie in Frankrijk overlijdt de vader van Anne volkomen onverwacht. Drie weken later moet ze aan het afstudeerjaar van de illustratie-opleiding beginnen. Hoe doe je dat, als je je plotseling midden in een heel groot verdriet bevindt? Anne besluit: ik ga een installatie met wegwijzers maken. Verkeersborden. Ze helpen niet, maar ze verbeelden wel het zoeken naar een route, het zoeken naar een handleiding voor de chaos van een acute rouwochtendspits.</p>
- 15 okt 2026
<p>Shula Tas praat met Catrien Schreuder, conservator moderne kunst van het Centraal Museum in Utrecht. Zij stelde de tentoonstelling <em>Graffiti </em>samen, die tot eind maart te zien is.</p> <p>75 jaar na de introductie van de spuitbus opent in het Centraal Museum de tentoonstelling <em>Graffiti</em>, over de wederzijdse invloed van graffiti en hedendaagse beeldende kunst. Met 130 werken van zeventig kunstenaars, waaronder Jean-Michel Basquiat, FUTURA 2000, Jenny Holzer & Lady Pink, Klara Lidén, Charlotte Posenenske, Rammellzee en Martin Wong, laat de expositie zien dat graffiti al lange tijd niet enkel meer gezien kan worden als een subculturele praktijk, maar onlosmakelijk verbonden is met de bredere kunstgeschiedenis vanaf de jaren 1950.</p>
- 14 okt 2026
<p>Annemieke Bosman in gesprek met Ludo van Halem, een van de conservatoren van de tentoonstelling <em>Willem de Kooning at work </em>in het Rijksmuseum Amsterdam.</p> <p>Het Rijksmuseum presenteert dit najaar voor het eerst een grote tentoonstelling over Willem de Kooning. De tentoonstelling volgt de artistieke ontwikkeling van De Kooning en geeft een ongekend inzicht in zijn praktijk: een kunstenaar die voortdurend op zoek was naar vernieuwing, een moderne meester die de kunst voorgoed veranderde.</p> <p>100 jaar geleden verliet Willem de Kooning Rotterdam voor een nieuw leven in New York. De Kooning groeide in de Verenigde Staten uit tot een van de meest invloedrijke kunstenaars van de 20ste eeuw. Dit najaar keert de kunstenaar terug met de tentoonstelling <em>Willem de Kooning at work</em> in het Rijksmuseum. Met meer dan 120 werken wordt voor het eerst in Nederland een omvangrijk overzicht gepresenteerd van zijn getekende oeuvre, naast een aantal van zijn meest beroemde schilderijen en sculpturen.</p>
- 13 okt 2026
<p>Annemieke Bosman in gesprek met filmregisseur Sander Burger.</p> <p>Zijn nieuwe film <em>Youri </em>gaat deze week in de bioscopen draaien. <em>Youri </em>gaat over de bijzondere, ingrijpende vriendschap tussen de terughoudende journalist Jan Brokken en de flamboyante en wereldberoemde concertpianist Youri Egorov. Sander Burger verfilmde de autobiografische roman <em>In het huis van de dichter</em> van Jan Brokken.</p> <p>Regisseur Sander Burger maakte zijn regiespeelfilmdebuut met <em>Oliver </em>etc. in 2006. Hij regisseerde de afgelopen jaren diverse veelgeprezen films voor zowel de bioscoop als televisie. In 2010 werd zijn film <em>Hunting & Zn. </em>genomineerd voor twee Gouden Kalveren. De film <em>De veroordeling</em> was in 2021 de grote winnaar op het Nederlands Film Festival met vier Gouden Kalveren. Ook oogstte Sander Burger lof met zijn documentaire <em>Ik ben Alice</em> (Publieksprijs IFFR 2015) en de eigentijdse jeugdfilm <em>Totem </em>(Publieksprijs op Cinekid 2022).</p>
- 12 okt 2026
<p>Annemieke Bosman in gesprek met theatermaker Bo Tarenskeen over de voorstelling <em>SOEKARNO</em> bij het Nationale Theater.</p> <p>Vrijheidsstrijder, volksheld, idealist, landverrader, dictator? Soekarno. Nee, Sukarno. De man die opstaat tegen onderdrukking, een stem probeert te geven aan een diep verdeeld volk, zijn landgenoten opoffert, Nederland aanklaagt, Indonesië bevrijdt, de wereld op zijn kop zet. Sommigen zien hem nog steeds liever als onbeduidende voetnoot bij een pijnlijke, verdrongen geschiedenis.</p> <p>In deze nieuwe voorstellingvan Bo Tarenskeen (maker van o.a. <em>Het Indisch Interieur</em>, <em>WITTGENSTEIN 2 </em>en <em>KISSINGER</em>) zien we hem zoeken naar dat wat een volk bijeenhoudt. Tijdens zijn gevangenschap, de Japanse bezetting, de Bersiap, de koloniale oorlog – en tijdens de laatste, tragische uren van zijn presidentschap. </p> <p>Bo Tarenskeen en Esther Scheldwacht spelen de jonge en de oude Soekarno in een voorstelling over het verlangen naar eenheid, het gevaar van theater en de kwetsbaarheid van de democratie. </p>
- 2 okt 2026
<p>Selma van Dijk in gesprek met Caroline Roodenburg-Schadd, gastconservator bij Singer Laren.</p> <p>Daar is deze herfst de tentoonstelling H<em>erman Kruyder. Expressionist van de ziel </em>te zien.</p> <p>Herman Kruyder (1881–1935) is een van de meest markante en uitzonderlijke expressionisten van Nederland. Vanwege zijn mentale kwetsbaarheid wordt Kruyder in het verleden vaak weggezet als mad genius, einzelgänger en kinderlijk talent. Op basis van nieuw kunsthistorisch onderzoek plaatst gastconservator Caroline Roodenburg-Schadd juist zijn artistieke ontwikkeling centraal.<br>Kruyder blijkt een kunstenaar met een zeer eigen poëtische beeldtaal vol contrasten. Harmonieuze kleuren staan naast dissonanten en het kinderlijk naïeve naast uitingen van beklemming. Deze spanning geeft zijn kunst een grote zeggingskracht. </p> <p>De tentoonstelling is de eerste monografische presentatie van zijn werk in dertig jaar.</p>
- 1 okt 2026
<p>Shula Tas praat met schrijver Gerwin van der Werf over zijn nieuwe roman <em>Het lied van Rosa</em>.</p> <p>Het Zwarte Woud anno 985. Nadat haar dorp verwoest is komt Rosa verkleed als jongen in een klooster terecht. Daar kan ze doen wat ze het liefste wil: zingen en studeren. Haar zuivere stem en muzikale gehoor brengen haar uiteindelijk naar Metz en Reims. Rosa is slim, autonoom en ambitieus. Maar ambitie is gevaarlijk, zeker voor een jonge vrouw die zich als man voordoet.</p> <p>Friso is een musicoloog in de twintigste eeuw. In Laon bestudeert hij een beroemd graduale, een muziekboek uit de tiende eeuw. Uit het manuscript zijn enkele pagina’s verdwenen. Hij verliest zich in speculaties, raakt volledig van het pad af. Maar dan komt hij Rosa op het spoor. Of is het andersom? Hun levens raken elkaar, met duizend jaar ertussen.</p>
- 30 sep 2026
<p>Beitske de Jong in gesprek met podcastmaker Marijn Lansbergen.</p> <p>Hij maakte de podcast <em>De Rolststoelrovers</em>, daarin wordt een opmerkelijke kunstroof uit jaren '80 gereconstrueerd.</p> <p>Wat dreef twee jonge mannen ertoe om begin jaren 80 tientallen kostbare heiligenbeelden uit kerken en kathedralen in Nederland en België te stelen? De nieuwe podcast <em>De Rolstoelrovers </em>vertelt het verhaal van misschien wel de meest opmerkelijke kunstdiefstal uit de Nederlandse geschiedenis. Geen whodunnit, maar een whydunnit, waarin niet de daders, maar hun motief centraal staat.<br>Met een rolstoel en een zelfgemaakte telescopische hengel wisten twee mannen uit Den Bosch en Rosmalen anderhalf jaar lang ongezien toe te slaan, totdat ze bij toeval werden opgepakt na een verkeerscontrole. In een garagebox trof de politie een verborgen ‘museum’ aan: tientallen eeuwenoude beelden, keurig gerestaureerd en uitgestald. Volgens de politie waren het geen professionele criminelen die uit waren op geldelijk gewin, maar werden ze gedreven door een obsessieve verzamelwoede. Podcastmaker Marijn Lansbergen onderzoekt of die conclusie wel klopt.</p> <p>Marijn Lansbergen werkt als journalist en eindredacteur voor programma's als <em>Spijkers met Koppen</em>, <em>EenVandaag</em> en T<em>er Plekke</em>.</p>
- 29 sep 2026
<p>Beitske de Jong in gesprek met schrijfster Suzanna Jansen.</p> <p>Duizenden Nederlandse vrouwen verdwenen in de jaren vijftig en zestig naar rusthuizen en herstellingsoorden. Ze hadden hoofdpijn, waren uitgeput of kampten met andere gezondheidsklachten. Rust was het recept. Maar wat als deze vrouwen helemaal niet ‘zwak’ of ‘overspannen’ waren? Wat zegt deze geschiedenis over hoe er nog altijd naar de vrouwengezondheid wordt gekeken?</p> <p>In <em>Project RUST</em>, het essay voor de Maand van de Geschiedenis, brengt Suzanna Jansen een vergeten hoofdstuk uit de Nederlandse geschiedenis onder de aandacht. Ze las talloze brieven en sprak met kinderen van moeders die werden opgenomen. Hun verhalen laten zien hoe ingrijpend deze opnames waren voor het gezin en hoe weinig van deze geschiedenis is vastgelegd.</p> <p>Samen met de Maand van de Geschiedenis en Atria roept Jansen op om herinneringen, documenten en verhalen te delen, zodat deze geschiedenis bewaard blijft voor toekomstig onderzoek.</p> <p>Suzanna Jansen is auteur van onder meer bestsellers <em>Het pauperparadijs</em> en <em>De omwenteling</em>.</p>
- 28 sep 2026
<p>Beitske de Jong praat met regisseur Noël Loozen over zijn film <em>Toutes Directions</em>, die in première gaat als slotfilm van het Nederlands Film Festival. Vanaf 1 oktober is <em>Toutes Directions</em> in het hele land te zien.</p> <p>Wanneer de 71-jarige Limburgse regiotaxichauffeur Sjef hoort dat hij zijn geliefde baan kwijtraakt, kiest hij onverwacht een andere afslag en neemt hij zijn vaste passagiers mee voor een rit die niemand van hen had zien aankomen. Wat start als een impulsieve beslissing, groeit uit tot een reis die bij iedereen iets losmaakt, en die Sjef de moed geeft om aan de rest van zijn leven te beginnen.</p>
- 25 sep 2026
<p>Selma van Dijk praat met theatermaker Karlijn Kistemaker over haar voorstelling <em>Buikzwam</em>.</p> <p>Theatermaker Karlijn Kistemaker ging gedurende haar leven 17 keer naar de huisarts met ernstige buikpijnklachten. Na vele wegwuivende gebaren, pijnstillers en diëten las ze bij toeval een artikel over Birgit Schuurman, waarin zij vertelt dat ze waarschijnlijk de chronische ziekte endometriose heeft. Niet lang daarna krijgt Karlijn de diagnose van een veel te vlotte arts die niks vermoedend roept: ‘Oh en heb je nog een kinderwens?’ Wat volgt is een wonderlijke reis langs weefsellandschappen, klodders koude gel, hormoonspuiten en de terugkerende vraag: wil ik een kind of wil ik dat het lukt?</p> <p>1 op de 10 personen met vrouwelijke geslachtskenmerken heeft endometriose. Dat zijn bijna 500 duizend mensen in Nederland en 200 miljoen wereldwijd. Dat is evenveel als alle mensen op aarde met een Netflix abonnement. Wat is het precies? Hoe kan het dat deze ziekte zo onbekend is? En waarom duurde het 24 jaar voordat Karlijn de diagnose kreeg?</p> <p>In haar solo <em>Buikzwam </em>vertelt Karlijn op droogkomische wijze over haar ervaringen met endometriose en vruchtbaarheidsproblemen. Ook doet ze verslag van ontmoetingen met lotgenoten in sfeerloze wachtkamers en op duistere internetfora. </p>
- 24 sep 2026
<p>Shula Tas in gesprek met Massih Hutak, rapper en schrijver uit Amsterdam-Noord.</p> <p>In zijn nieuwe boek <em>Voor Issa</em> bereidt hij zich in twaalf weken voor op een bokswedstrijd. Tijdens de fysiek en mentaal intense trainingen reflecteert hij op zijn verleden. Hoe is hij hier terechtgekomen? Een debuutroman over de wording van een man. Over het overwinnen van verlies. Over broederschap, vriendschap en ouderschap. En hiphop. Over opgroeien op een pleintje vol mannen en in een huis zonder vrouwen. </p> <p>Naast muziek maken en schrijven zet Massih Hutak zich ook in voor jongeren: hij is verantwoordelijk voor activistische initiatieven zoals de <em>Kantel de macht</em>-stemcampagne, waarmee hij jongeren aanmoedigt te stemmen, en <em>Verdedig Noord</em>, het project dat zich inzet tegen de blinde gentrificatie van Amsterdam-Noord. Ook zijn boek <em>Jij hebt ons niet ontdekt, wij waren hier altijd al </em>(2020) werpt een blik op de gentrificatie en haar gevaren in deze wijk. </p>
- 23 sep 2026
<p>Shula Tas in gesprek met theatermaker Eran Ben-Michaël.</p> <p>Eran Ben-Michaël (bekend van theatergezelschap George & Eran Producties) richtte een nieuw gezelschap ERAN&CO op en is met een nieuwe voorstelling<em> AI&IK </em>in theaters te zien.</p> <p>In deze dialoog over virtuele vriendschap staan mens Eran en machine Eva voor het eerst zij aan zij op het toneel. Wat begint als een speelse ontmoeting op het snijvlak van theater en stand-up comedy, groeit uit tot een confronterend en geestig onderzoek naar onze intieme relatie met technologie.</p> <p>In een tijd waarin AI niet alleen gebruikt wordt als digitale allesweter of artificiële assistent, wordt de grens tussen hulpmiddel en hechte band steeds vager. Waar Eva begon als Eran's altijd beschikbare assistent groeide ze uit tot luisterend oor, vriend en nu zelf tot zijn medespeler in deze technologische theatervoorstelling.</p>
- 22 sep 2026
<p>Beitske de Jong praat met filmmaker Ciska Meister over haar korte documentaire <em>Pussymagnet, Baby!</em></p> <p>Hoe herken je een lesbienne? Wanneer zet je de eerste stap? En belangrijker nog: was dat eigenlijk wel de eerste stap? In <em>Pussymagnet, Baby! </em>duik je in de wonderlijke wereld van het lesbisch flirten. Hier geldt: lesbiennes spot je met een verrekijker, streepjesshirts zijn hetero en ergens tussen twijfel, gemiste signalen en 'wij zijn gewoon vriendinnen' ontstaan kortstondige flirts en de mooiste liefdesverhalen. Want wanneer het vertrouwde heteroscript wegvalt, ontstaat de vrijheid om liefde en verbinding op een heel eigen manier vorm te geven.</p>
- 21 sep 2026
<p>Shula Tas praat met regisseur Mari Sanders over zijn film <em>Stand Up</em>, die zijn landelijke première beleeft op het Nederlands Film Festival, dat dit weekend van start gaat.</p> <p>Na een ongeluk belandt Vera in een leven dat ze niet langer herkent. De ontmoeting met Xander opent een nieuwe wereld voor haar, maar dwingt haar ook te kiezen wie ze wil zijn.</p> <p>Vera (23) leeft voor vrijheid en avontuur, totdat een ongeluk haar leven ingrijpend verandert. In een revalidatiecentrum moet ze niet alleen leren omgaan met haar nieuwe lichaam, maar ook afscheid nemen van haar bestaan zoals ze dat kende. Ze ontmoet de 22-jarige Xander. Hij stelt haar voor aan een gemeenschap waarin beperkingen niet verborgen hoeven te worden. Terwijl hun vriendschap steeds hechter wordt, moet Vera kiezen hoe ze haar nieuwe werkelijkheid wil vormgeven. Deze film beleefde zijn wereldpremière op het Tribeca Film Festival in New York.</p>
- 18 sep 2026
<p>Beitske de Jong in gesprek met Sven Ratzke.</p> <p>Al meer dan 130 jaar vertelt film ons hoe het voelt om mens te zijn. In zijn nieuwe voorstelling <em>Kopfkino </em>neemt zanger en performer Sven Ratzke je mee op reis langs films die hem hebben gevormd. Het is zijn meest persoonlijke voorstelling tot nu toe.<em> Kopfkino </em>betekent letterlijk ‘cinema in je hoofd’.</p> <p>Aan de hand van muziek, herinneringen en imaginaire beeldende verhalen neemt Ratzke het publiek mee in de wereld van cinema. De iconische film-songs krijgen een geheel nieuw arrangement binnen de authentieke stijl van Ratzke waarbij hij begeleid wordt door pianist Julian Bohn. </p>
- 17 sep 2026
<p>Shula Tas in gesprek met Wilfried de Jong, theatermaker, journalist, presentator, acteur en schrijver. De Jong ging de afgelopen vijf jaar op pad met zijn analoge polaroidcamera.</p> <p>Hij heeft er waarschijnlijk duizenden genomen met zijn oude, analoge camera. Nu, na vier jaren van kijken en fotograferen heeft Wilfried de Jong een werkelijk prachtige selectie van zijn foto’s gemaakt voor zijn nieuwe fotoboek <em>Polaroidman</em> en de gelijknamige expositie in galerie Weisbard in Rotterdam.</p> <p>Uiterst nauwkeurig toont Wilfried zijn persoonlijke blik op de wereld en zien we hoe het licht op alledaagse dingen valt, samengebald in een klein, vierkant vak: de polaroid. </p> <p>Wilfried's werk is een maand lang te zien in galerie Weisbard. Originele polaroids worden op een bijzondere wijze als een installatie getoond. Daarnaast is een selectie met veel oog voor techniek en detail vergroot afgedrukt. Een overzicht van zijn werk is gebundeld, uitgegeven door Hannibal Books.</p>
- 16 sep 2026
<p>Annemieke Bosman praat met conservator Leontine Coelewij van het Stedelijk Museum in Amsterdam over de overzichtstentoonstelling die zij samenstelde met werk van de onlangs overleden Japanse kunstenaar Yayoi Kusama.</p> <p>Op 11 september 2026 opende een groot overzicht van Yayoi Kusama, een van de meest invloedrijke en vernieuwende kunstenaars van de 20e en 21e eeuw. De tentoonstelling presenteert meer dan zeventig jaar van haar baanbrekende oeuvre. Uiteenlopende disciplines komen aan bod: schilderkunst, sculpturen, installaties, tekeningen, mode, collages en happenings. Met het recent overlijden van Yayoi Kusama is de aankomende overzichtstentoonstelling een postuum eerbetoon geworden, waarin het leven en werk van de kunstenaar worden gevierd.</p> <p>Stippen, spiegelruimtes en immens grote installaties zijn onlosmakelijk verbonden met Yayoi Kusama. Haar werk staat wereldwijd bekend om haar experimenten met patronen, zelfbeeld en het concept van ‘oneindigheid’. In haar installaties vervaagt de grens tussen de beschouwer en het oneindige— waar begin jij, en waar eindigt de ruimte? Een van de hoogtepunten van de tentoonstelling is een gloednieuwe versie van een van haar iconische installaties, waarin je het gevoel krijgt op te lossen in een oneindig universum van patronen en reflecties.</p>
- 15 sep 2026
<p>Annemieke Bosman in gesprek met Steef de Jong, theatermaker en beeldend kunstenaar.</p> <p>In zijn nieuwste produktie<em> Tulip Town</em> gooit Steef de Jong Offenbachs 19e-eeuwse operetteklassieker ‘L’île de Tulipatan’ in de blender en serveert een kartonnen operettefeest vol energie, humor en razendsnelle genderwisselingen. Na het succes van voorstellingen <em>Postillon d’amour</em> en <em>Operetta Land</em> pakt hij opnieuw groots uit in zijn punkoperette <em>Tulip Town</em>, samen met een topcast: Ilse Warringa, Rop Verheijen, Daniel Cornelissen en Thor Braun en een liveband.</p>
- 14 sep 2026
<p>Annemieke Bosman praat met schrijver en journalist Matthias R. Declercq over zijn boek <em>Tanana</em>.</p> <p>Van jongs af aan is Matthias Declercq gefascineerd door het idee van een leven ver weg van alles. De Vlaamse stedeling besluit op zoek te gaan naar een antwoord op de vraag die hem, en zoveel anderen, bezighoudt: hoe is het leven in de echte wildernis?</p> <p>Hij besluit een dorpsgenote op te sporen die in de jaren zestig naar Alaska emigreerde. Declercq belandt in Tanana, een onooglijk dorpje in het geografische hart van de uitgestrekte wildernis, omringd door bossen, bergen en moerassen. Hij raakt er diep onder de indruk van de machtige rivier de Yukon en probeert zich te verhouden tot de korte zomers en de eenzame vrieskou van de eindeloze wintermaanden. Maar hoe langer hij in Tanana is, hoe meer Declercq opkijkt van de bewoners. Van Athabaskanen tot oud-Irakstrijders en bejaarde hippies. Een microwereld vol vrije geesten is het, met ook kluizenaars en delinquenten. Declercq verbaast zich in toenemende mate over het uithoudingsvermogen, de vernietigingsdrang en de veerkracht van de mens in deze extreme, afbrokkelende wereld.</p>
- 11 sep 2026
<p>Shula Tas praat met schrijver Elte Rauch over haar nieuwe roman <em>Johan</em>.</p> <p>Hij heeft geen onmiskenbaar talent, geen fascinerende hobby, laat nauwelijks zijn stem klinken. Maar voor Veere wordt Johan een ankerpunt als ze in een psychische schemertoestand belandt. Als Johan ondanks al Veeres pogingen onbewogen blijft, nemen haar fantasieën de overhand.</p> <p>Elte Rauch is schrijver en uitgever. Ze studeerde Filosofie en Sociale wetenschappen aan de Universiteit van Bristol en Theologie aan de Universiteit Utrecht. In 2023 verscheen haar debuutroman <em>Een vrouw met mooie borsten</em>. Rauch woont en werkt afwisselend in Nederland en Engeland.</p>
- 10 sep 2026
<p>Shula Tas in gesprek met Lex Paleaux, schrijver en scenarist.</p> <p>Deze maand verschijnt van zijn hand de roman <em>In het licht van de leugen</em>.</p> <p>Eindelijk staat de 17-jarige Quintin op eigen benen. De langverwachte vrijheid brengt hem liefde en de belofte van roem, maar bedrog en oude trauma's zitten hem op de hielen.<br>Na een periode in Canada, te lezen in zijn vorige roman <em>Liften naar de hemel</em>, staat Quintin op de drempel van zijn christelijke Friese geboortedorp. Hij woont in bij zijn vriendin Juna, want de verhouding met zijn ouders is gespannen. Als hij in contact komt met een talentscout, lijkt het tij te keren. Maar de scout blijkt betrokken bij dubieuze praktijken, en de droom spat uiteen.</p> <p>Eerder verschenen van Paleaux's hand <em>Winterwater</em>, <em>Als de dood zucht</em> en <em>Liften naar de hemel</em>.</p>
- 9 sep 2026
<p>Annemieke Bosman in gesprek met Jeroen Kooijmans, kunstenaar en regisseur.</p> <p>Na een warm onthaal op het International Documentary Film Festival Amsterdam (IDFA) verschijnt op donderdag 10 september (World Suicide Prevention Day) de eerste lange film van kunstenaar Jeroen Kooijmans. Gedreven door de wil zijn demonen te verslaan brengt kunstenaar Jeroen Kooijmans in <em>Love-22-Love </em>een ode aan de kunst, de liefde voor zijn vrouw en aan de donkere uithoeken van zijn psyche. Op de bodem van zijn bestaan dient de liefde als medicijn. De terroristische aanslag op het World Trade Center is dit jaar 25 jaar geleden. Deze tragische gebeurtenis is ook een kantelpunt in de film. Jeroen was in NY toen het gebeurde... Het heeft een grote impact op hem gehad. Vandaar dat het ook rond 9/11 uitkomt. </p>
- 8 sep 2026
<p>Annemieke Bosman praat met conservatoren Iris Sikking en Willemijn van der Zwaan over de tentoonstelling <em>Eva Besnyö - De bevrijde camera</em>, die zij samenstelden voor Fotomuseum Den Haag.</p> <p>Fotograaf Eva Besnyö (1910 – 2003) was niet alleen getuige van, maar ook drijvende kracht achter de emancipatie van de fotografie. Samen met haar tijdgenoten experimenteerde zij vrijelijk met een nieuwe beeldtaal: weg van de schilderkunst, gericht op de werkelijkheid, van dichtbij en vol dynamiek.</p> <p> <br> <br> </p> <p>Dit najaar presenteert Fotomuseum Den Haag één van de grootste overzichtstentoonstellingen ooit van Eva Besnyö’s werk. Deze is samengesteld uit foto’s uit de eigen collectie, de omvangrijkste Besnyö-verzameling ter wereld. Tegen de achtergrond van een ingrijpend veranderend Europa volgt de tentoonstelling Besnyö’s levensloop: van haar eerste ervaringen met de camera in Boedapest en haar vormende jaren in het rauwe Berlijn van de jaren dertig tot haar leven en carrière in Bergen en later Amsterdam, waar zij deel uitmaakte van een vooruitstrevend creatief netwerk. Ook de Tweede Wereldoorlog, die diepe sporen naliet, en haar betrokkenheid bij de Dolle Mina-beweging in de jaren zeventig krijgen een plaats. Met vintageafdrukken, archiefmateriaal, tijdschriften en persoonlijke documenten biedt de tentoonstelling een rijk beeld van Besnyö’s oeuvre én van de twintigste eeuw, waarin politieke omwentelingen en de strijd voor vrouwenemancipatie nauw verweven zijn met haar leven en werk.</p>
- 7 sep 2026
<p>Annemieke Bosman praat met schrijver Kairi Look over haar roman <em>Dans het stof uit de vloer</em>.</p> <p>Terwijl Estland zich losmaakt van een pijnlijk verleden groeit een meisje op in de beschermende aanwezigheid van haar overgrootmoeder; de dagen zijn gevuld met kleine rituelen en familieverhalen. De buitenwereld sijpelt spaarzaam binnen en langzaam ontdekt ze wat vrijheid betekent, niet alleen voor een land, maar ook voor een mens. Jaren later woont ze in het buitenland en probeert ze, tussen twee talen en twee landen in, een nieuw thuis te vinden.<br><em>Dans het stof uit de vloer </em>is een ingetogen en poëtische roman over opgroeien, familie, verlies en veerkracht.</p> <p>Kairi Look studeerde fysiotherapie en bewegingswetenschappen in Tartu en Amsterdam en werd in Estland bekend door haar kinderboeken. Haar debuutroman voor volwassenen <em>Dans het stof uit de vloer </em>was bij verschijning in Estland meteen een sensatie. Het werd door de twee grootste boekhandelsketens benoemd als de beste roman van 2025. Ze werd in 2025 uitgeroepen tot Schrijver van het Jaar. Ze verdeelt haar tijd tussen Tallinn en Amsterdam.</p>
- 4 sep 2026
<p>Shula Tas in gesprek met Nina van Tongeren, dramaturg en theatermaker. Zij maakte de succesvolle lunchvoorstelling <em>Teckel</em>, die volgende week opnieuw te zien is op het Nederlands Theater Festival.</p> <p>Begeleid door tienermuziek uit de 2010’s, twee advocaten en een aantal everyday heroes, onderzoekt <em>Teckel</em> de gevolgen van seksueel kindermisbruik door de lens van het heden: de littekens, de humor, de veerkracht en de pogingen om staande te blijven. Met <em>Teckel </em>wil het team zich richten op de omstanders, om hen met mededogen, maar beslist te laten veranderen van wegkijkers in aankijkers. </p> <p>Nina van Tongeren is vaste dramaturg bij de Toneelmakerij en schrijft jaarlijks een productie voor het gezelschap (o.a. Giselle). Haar jeugdtekst <em>Koekoeksnest </em>(10+) won in 2024 de Kaas & Kappes prijs en ging eind 2025 in première bij het Grips Theater in Berlijn. Recentelijk ontving Nina het Charlotte Köhler Stipendium, dat jaarlijks toegekend wordt aan een auteur of vertaler die in de afgelopen vijf jaar nieuw werk heeft uitgebracht. </p>
- 3 sep 2026
<p>Shula Tas praat met audiomakers David Weel en Louise Anthonissen over hun serie <em>Kwijt </em>en over de audiodocumentaire <em>Als ik morgen doodga</em>, waarmee ze zijn genomineerd voor de NTR Podcastprijs.</p> <p><em>Kwijt</em>: stel je voor dat er een plek bestaat waar alles wat je ooit verloren bent, verzameld ligt. Een trouwring, je lievelingsknuffel, een sleutelbos. Een universum vol spullen. Wat zetten al die voorwerpen in gang; welke herinneringen, ontmoetingen en toevalligheden?</p> <p>In <em>Als ik morgen doodga</em> gaan Louise en David op zoek naar de betekenis van ‘laatste woorden’. Louise groeide op in een huis waar de dood leeft, doordat haar moeder uitvaartbegeleider is. David verloor onverwacht zijn vader, die een videoband naliet met een laatste boodschap - veertien jaar voor zijn overlijden opgenomen. Gefascineerd door hun eigen ervaringen, zoeken Louise en David naar ‘laatste woorden’. Wat is de waarde ervan? Voor wie zijn ze bedoeld? En misschien belangrijker: kan je je voorbereiden op je laatste boodschap?</p>