Cover van De Ladder van Jacob

De Ladder van Jacob

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent. Theo Parlevliet was als docent Amerikaanse en Moderne Geschiedenis verbonden aan de Haagse School voor Taal- en Letterkunde en aan De Haagse Hogeschool. Hij is parochiaan van de H. Jacobus de Meerdere in Den Haag (Parochie Maria Sterre der Zee).Voor Radio Maria behandelt hij sinds zijn pensionering historische, literaire en muzikale onderwerpen in het programma ‘De Ladder van Jacob’ en verzorgt hij een podcast over de twintigste-eeuwse geschiedenis van Kerk en wereld onder de titel De Pius Podcast. Radio Maria Nederland is een radiostation dat 24 uur per dag, 7 dagen per week uitzendt via DAB+, www.radiomaria.nl en app. Met daarnaast een groeiend aantal podcast programma’s. Radio Maria is een lekeninitiatief dat het geloofsleven van luisteraars wil ondersteunen en een bron van inspiratie wil zijn voor ieder die geïnteresseerd is. Ook jij kunt bijdragen aan deze mooie missie. Help ons met een financiële bijdrage om het katholieke geluid in heel Nederland te laten klinken.

Radio Maria Nederland

Afleveringen

  • 12 okt 2026Aflevering 17

    Afl. 17 | Ik zal in deze aflevering de laatste jaren van het leven van de katholieke politicus Ngo Dinh Diem behandelen. Die grote catastrofe zie ik in de gevolgen van de door de Amerikanen gesteunde militaire staatsgreep die een eind maakte aan het bewind van Diem. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Geoffrey Shaw, The Lost Mandate of Heaven. The American Betrayal of Ngo Dinh Diem, President of Vietnam (San Francisco 2015) Mark Moyar, Triumph Forsaken. The Vietnam War 1954 – 1965 (Cambridge 2009) Muziek Sergei Prokofiev, Visions fugitives (Arrangement voor strijkkwartet) Quatuor Danel ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 5 okt 2026Aflevering 16

    Afl. 16 | Door de verzwakking van de Vietminh in het Zuiden, de uitschakeling van de meeste krijgsheren en het vertrek van de Fransen maakte Zuid-Vietnam een periode van enkele jaren van vrede door zoals het gebied sinds 1946 niet meer had gekend. Hoewel Diem het westers politieke systeem niet geschikt achtte voor zijn land en hij andere opvattingen over democratie huldigde liet hij met Amerikaanse hulp een grondwet opstellen die het mogelijk maakte een soort westers-democratische façade op te richten. In het binnenland en in het buitenland was zijn ster een tijdje rijzend. Ook werpen we een korte blik op het communistische Noord-Vietnam. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022) Mark Moyar, Triumph Forsaken. The Vietnam War 1954 – 1965 (Cambridge 2009) Duong Van Mai Elliott, The Sacred Willow. Four generations in the life of a Vietnamese family (New York 1999) Muziek Vietnamese volksmuziek ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 29 sep 2026Aflevering 15

    Afl.15 | In deze aflevering probeer ik u een beeld te geven van de bijna hopeloze situatie waarin Zuid Vietnam zich bevond op het moment dat Ngo Dinh Diem als regeringsleider begon op te treden. De aflevering wordt besloten met een korte impressie van de in 1955 verschenen roman “De stille Amerikaan” van de katholieke romanschrijver Graham Greene waarin de lezer een realistische literaire impressie aantreft van het Zuid Vietnam van die dagen. Tussen neus en lippen door krijgt u ook nog een overzicht van de verschillende opvattingen die in de Amerikaanse geschiedschrijving over de Vietnamoorlog te vinden zijn. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022) Mark Moyar, Triumph Forsaken. The Vietnam War 1954 – 1965 (Cambridge 2009) Graham Greene, De stille Amerikaan (Amsterdam 1956) Muziek Sergei Prokofiev, Visions fugitives (Arrangement voor strijkkwartet) Quatuor Danel ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 21 sep 2026Aflevering 14

    Afl. 14 | In 1954 wordt de katholieke politicus Ngo Dinh Diem (1901-1963) minister-president van Zuid-Vietnam. Ik schets zijn leven tot 1954 en bespreek de bronnen waaruit Diem putte voor zijn politieke denken. Ik bespreek wat elementen uit de zwarte legende rondom zijn persoon die lang invloedrijk zijn geweest. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022) Mark Moyar, Triumph Forsaken. The Vietnam War 1954 – 1965 (Cambridge 2009) Muziek Vietnamese volksmuziek ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 14 sep 2026Aflevering 2

    Afl. 2 | In dit tweede deel over de tentoonstelling in het Noordbrabants Museum “de vijftien Antwerpse rozenkransschilderijen” bespreek ik drie werken uit de serie. Via de volgende link komt u bij de afbeeldingen van de 15 rozenkransschilderijen, voorzien van toelichting per schilderij. https://www.sintpaulusantwerpen.be/kunst-geschiedenis/kunstcollectie/15-mysteries/ De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Rudi Mannaerts, Sint Paulus. De Antwerpse dominicanenkerk. Een Openbaring (Antwerpen 2014) A.M. Bogaert o.p., Rondom de Calvarieberg van de Sint Pauluskerk te Antwerpen (Antwerpen 1984) Mark Robbroeckx, De vijftien rozenkransschilderijen van de Sint Pauluskerk te Antwerpen (Gent 1971-72) Muziek Toepasselijke stukken van o.a. John Tavener, Heinrich von Biber en Hendrik Andriessen.

  • 7 sep 2026Aflevering 1

    Afl. 1 | In dit eerste deel veel over de geschiedenis van de Sint Pauluskerk in Antwerpen, over de achtergrond van het rozenkransgebed en de rol van de dominicanen daarin en over de oprichting van de rozenkransbroederschap in 1571. Via de volgende link komt u bij de afbeeldingen van de 15 rozenkransschilderijen, voorzien van toelichting per schilderij. https://www.sintpaulusantwerpen.be/kunst-geschiedenis/kunstcollectie/15-mysteries/ De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Rudi Mannaerts, Sint Paulus. De Antwerpse dominicanenkerk. Een Openbaring (Antwerpen 2014) A.M. Bogaert o.p., Rondom de Calvarieberg van de Sint Pauluskerk te Antwerpen (Antwerpen 1984) Mark Robbroeckx, De vijftien rozenkransschilderijen van de Sint Pauluskerk te Antwerpen (Gent 1971-72) Muziek Josquin des Prez, Ave Maria, Virgo Serena Giovanni da Palestrina, Ave Maria Heinricch Ignaz Franz von Biber, Rozenkranssonate II, de Visitatie De tentoonstelling '15 Mysteriën van de rozenkrans' is van 11 juli tot en met 25 oktober 2026 te bezichtigen in Het Noordbrabants Museum in 's-Hertogenbosch. Voor het eerst in ruim 400 jaar zijn deze monumentale 17e-eeuwse schilderijen uit de Antwerpse Sint-Pauluskerk samen én op ooghoogte te zien, gemaakt door meesters als Rubens, Van Dyck en Jordaens. ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 17 aug 2026Aflevering 3

    AfI. 3 | In drie uitzendingen belichten we het werk van de Engelse cultuurhistoricus Christopher Dawson (1889-1970). Uitzending 3: Cultuur en Secularisering Cultuur en secularisering Is een volledig geseculariseerde cultuur mogelijk? Zijn belangrijkste werken: The Making of Europe: An Introduction to the History of European Unity (1932). Reissued by the Catholic University of America Press (2003) [Ned. vert. De schepping van Europa: een inleiding tot de geschiedenis van de Europese eenheid. Utrecht / Antwerpen: Het Spectrum, z.j., Prisma Boeken 280]. Medieval Religion and Other Essays (1934) Religion and the Modern State (1935) The Judgment of the Nations (1942). Reissued by the Catholic University of America Press (2011) (Ned. vert. Het oordeel van de volken. Antwerpen / Amsterdam, 1947) Religion and Culture (1948) ISBN 0-404-60498-6 Religion and the Rise of Western Culture (1950) ISBN 0-385-42110-9 Understanding Europe (1952). Reissued by the Catholic University of America Press (2009) (ook in Ned. vertaling) The Historic Reality of Christian Culture (1960) (ook in Ned. vertaling) The Crisis of Western Education: With Specific Programs for the Study of Christian Culture (1961). Reissued by the Catholic University of America Press (2010) (ook in Ned. vertaling) Secundaire literatuur over Dawson: Een geleerde studie over Dawson: Birzer, Brad, Sanctifying the World: The Augustinian Life and Mind of Christopher Dawson, Christendom Press, 2007 Zijn dochter schreef een aardige levensschets: Scott, Christina, A Historian and His World: A Life of Christopher Dawson, 1889-1970, Sheed & Ward, 1984 Een interessant artikel als inleiding: Olsen, Glenn W. , "Why We Need Christopher Dawson," Communio, Vol. 35, Spring 2008 Muziek derde uitzending: Peteris Vasks: Plainscapes – Latvian Radio Choir (uitgegeven door Ondine) Peteris Vasks: Pater Noster- Latvian Radio Choir (uitgegeven door Ondine ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 10 aug 2026Aflevering 2

    Afl. 2 | Het Ontstaan van een Christelijke Cultuur Het ontstaan van een christelijke cultuur in Europa Het belang van het klooster als cultuurvormend instituut Zijn belangrijkste werken: The Making of Europe: An Introduction to the History of European Unity (1932). Reissued by the Catholic University of America Press (2003) [Ned. vert. De schepping van Europa: een inleiding tot de geschiedenis van de Europese eenheid. Utrecht / Antwerpen: Het Spectrum, z.j., Prisma Boeken 280]. Medieval Religion and Other Essays (1934) Religion and the Modern State (1935) The Judgment of the Nations (1942). Reissued by the Catholic University of America Press (2011) (Ned. vert. Het oordeel van de volken. Antwerpen / Amsterdam, 1947) Religion and Culture (1948) ISBN 0-404-60498-6 Religion and the Rise of Western Culture (1950) ISBN 0-385-42110-9 Understanding Europe (1952). Reissued by the Catholic University of America Press (2009) (ook in Ned. vertaling) The Historic Reality of Christian Culture (1960) (ook in Ned. vertaling) The Crisis of Western Education: With Specific Programs for the Study of Christian Culture (1961). Reissued by the Catholic University of America Press (2010) (ook in Ned. vertaling) Secundaire literatuur over Dawson: Een geleerde studie over Dawson: Birzer, Brad, Sanctifying the World: The Augustinian Life and Mind of Christopher Dawson, Christendom Press, 2007 Zijn dochter schreef een aardige levensschets: Scott, Christina, A Historian and His World: A Life of Christopher Dawson, 1889-1970, Sheed & Ward, 1984 Een interessant artikel als inleiding: Olsen, Glenn W. , "Why We Need Christopher Dawson," Communio, Vol. 35, Spring 2008 Muziek tweede uitzending: Mompou- Complete piano works – piano: Federico Mompou (uitgegeven door Briljant Classics) Mompou- Complete piano works – piano: Federico Mompou (uitgegeven door Briljant Classics) ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 3 aug 2026Aflevering 1

    Afl. 1 | In drie uitzendingen belichten we het werk van de Engelse cultuurhistoricus Christopher Dawson (1889-1970) In deze aflevering: Inleiding/Een korte schets van zijn jeugd Dawson over religie en cultuur Zijn belangrijkste werken: The Making of Europe: An Introduction to the History of European Unity (1932). Reissued by the Catholic University of America Press (2003) [Ned. vert. De schepping van Europa: een inleiding tot de geschiedenis van de Europese eenheid. Utrecht / Antwerpen: Het Spectrum, z.j., Prisma Boeken 280]. Medieval Religion and Other Essays (1934) Religion and the Modern State (1935) The Judgment of the Nations (1942). Reissued by the Catholic University of America Press (2011) (Ned. vert. Het oordeel van de volken. Antwerpen / Amsterdam, 1947) Religion and Culture (1948) ISBN 0-404-60498-6 Religion and the Rise of Western Culture (1950) ISBN 0-385-42110-9 Understanding Europe (1952). Reissued by the Catholic University of America Press (2009) (ook in Ned. vertaling) The Historic Reality of Christian Culture (1960) (ook in Ned. vertaling) The Crisis of Western Education: With Specific Programs for the Study of Christian Culture (1961). Reissued by the Catholic University of America Press (2010) (ook in Ned. vertaling) Secundaire literatuur over Dawson: Een geleerde studie over Dawson: Birzer, Brad, Sanctifying the World: The Augustinian Life and Mind of Christopher Dawson, Christendom Press, 2007 Zijn dochter schreef een aardige levensschets: Scott, Christina, A Historian and His World: A Life of Christopher Dawson, 1889-1970, Sheed & Ward, 1984 Een interessant artikel als inleiding: Olsen, Glenn W. , "Why We Need Christopher Dawson," Communio, Vol. 35, Spring 2008 Muziek eerste uitzending: Bach-Telemann-Sacred Cantates -Philippe Jaroussky (uitgegeven door Erato) ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 27 jul 2026Aflevering 3

    Afl. 3 | Willem Nuyens werd geboren in 1823 en stierf in 1894, zijn leven overbrugt dus een belangrijk deel van de 19 e eeuw. Hij geldt als de eerste Nederlandse katholieke historicus in de moderne tijd die vaak genoemd wordt in het rijtje van grote negentiende-eeuwse katholieke emancipatoren als Le Sage ten Broek (vóór hem) en Alberdink Thijm en Herman Schaepman (tijdgenoten die hij beiden goed gekend heeft). Dat roept de vraag op hoe een historicus een rol gespeeld kan hebben in de strijd om de verheffing van het eeuwenlang achtergestelde katholieke volksdeel. Onder de titel Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland wordt in drie uitzendingen gepoogd die vraag te beantwoorden. Aflevering 1: Protestantse mythes Aflevering 2: Een katholieke reconstructie Aflevering 3: Historische ruzies Ik bespreek zijn twee belangrijkste werken: Geschiedenis der Nederlandsche Beroerten in de XVIe eeuw (Amsterdam 1865-1870) Algemeene Geschiedenis des Nederlandschen Volks (Amsterdam 1871-1882) De belangrijkste geraadpleegde literatuur: G.C.W. Görris S.J., Dr. W.J.F. Nuyens. Beschouwd in het licht van zijn tijd. (Nijmegen 1908) Albert van der Zeijden, Katholieke Identiteit en Historisch Bewustzijn. W.J.F. Nuyens (1823-1894) en zijn ‘nationale’ geschiedschrijving (Hilversum 2002) Informatie over de gebruikte muziek: www.camerata-trajectina.nl/ ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 20 jul 2026Aflevering 2

    Afl. 2 | Willem Nuyens werd geboren in 1823 en stierf in 1894, zijn leven overbrugt dus een belangrijk deel van de 19 e eeuw. Hij geldt als de eerste Nederlandse katholieke historicus in de moderne tijd die vaak genoemd wordt in het rijtje van grote negentiende-eeuwse katholieke emancipatoren als Le Sage ten Broek (vóór hem) en Alberdink Thijm en Herman Schaepman (tijdgenoten die hij beiden goed gekend heeft). Dat roept de vraag op hoe een historicus een rol gespeeld kan hebben in de strijd om de verheffing van het eeuwenlang achtergestelde katholieke volksdeel. Onder de titel Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland wordt in drie uitzendingen gepoogd die vraag te beantwoorden. Aflevering 1: Protestantse mythes Aflevering 2: Een katholieke reconstructie Aflevering 3: Historische ruzies Ik bespreek zijn twee belangrijkste werken: Geschiedenis der Nederlandsche Beroerten in de XVIe eeuw (Amsterdam 1865-1870) Algemeene Geschiedenis des Nederlandschen Volks (Amsterdam 1871-1882) De belangrijkste geraadpleegde literatuur: G.C.W. Görris S.J., Dr. W.J.F. Nuyens. Beschouwd in het licht van zijn tijd. (Nijmegen 1908) Albert van der Zeijden, Katholieke Identiteit en Historisch Bewustzijn. W.J.F. Nuyens (1823-1894) en zijn ‘nationale’ geschiedschrijving (Hilversum 2002) Informatie over de gebruikte muziek: www.camerata-trajectina.nl/ ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 15 jul 2026Aflevering 1

    Afl. 1 | Willem Nuyens werd geboren in 1823 en stierf in 1894, zijn leven overbrugt dus een belangrijk deel van de 19 e eeuw. Hij geldt als de eerste Nederlandse katholieke historicus in de moderne tijd die vaak genoemd wordt in het rijtje van grote negentiende-eeuwse katholieke emancipatoren als Le Sage ten Broek (vóór hem) en Alberdink Thijm en Herman Schaepman (tijdgenoten die hij beiden goed gekend heeft). Dat roept de vraag op hoe een historicus een rol gespeeld kan hebben in de strijd om de verheffing van het eeuwenlang achtergestelde katholieke volksdeel. Onder de titel Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland wordt in drie uitzendingen gepoogd die vraag te beantwoorden. Aflevering 1: Protestantse mythes Aflevering 2: Een katholieke reconstructie Aflevering 3: Historische ruzies Ik bespreek zijn twee belangrijkste werken: Geschiedenis der Nederlandsche Beroerten in de XVIe eeuw (Amsterdam 1865-1870) Algemeene Geschiedenis des Nederlandschen Volks (Amsterdam 1871-1882) De belangrijkste geraadpleegde literatuur: G.C.W. Görris S.J., Dr. W.J.F. Nuyens. Beschouwd in het licht van zijn tijd. (Nijmegen 1908) Albert van der Zeijden, Katholieke Identiteit en Historisch Bewustzijn. W.J.F. Nuyens (1823-1894) en zijn ‘nationale’ geschiedschrijving (Hilversum 2002) Informatie over de gebruikte muziek: www.camerata-trajectina.nl/ ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 6 jul 2026Aflevering 7

    Afl. 7 | In deze laatste aflevering staat Pärts Kanon Pokajanen centraal. Het is een omvangrijk boetegezang met een eeuwenoude tekst uit de orthodoxe liturgie. Het is door Pärt getoonzet voor vierstemmig koor dat a capella zingt. Kanon Pokajanen werd in opdracht geschreven ter gelegenheid van het 750-jarige bestaan van de kathedraal van Keulen.Belangrijkste geraadpleegde literatuur:• Twan Geurts, Componist van de stilte. In het spoor van Arvo Pärt (Amsterdam 2026)• Aartspriester Silouan Osseel, Mijn ontmoeting met archimandriet Sophrony (z.pl, 2021Muziek:• Arvo Pärt, Lamentate: III. Fragile Radio-Sinfonieorchester Stuttgart o.l.v. Andrey Boreyko• Arvo Pärt, Kanon pokajanen Capella Amsterdam o.l.v. Daniel Reuss• Arvo Pärt, Drei Hirtenkinder aus Fatima Vox Clamantis o.l.v. Jean-Eik Tulve ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 29 jun 2026Aflevering 6

    Afl. 6 | In deze aflevering zien we eerst hoe het leven van de componist zich na 1980 voltrekt. Twee composities staan vervolgens in deze aflevering centraal: “Het Lied van Silouan” uit 1990 en “De Klacht van Adam” uit 2010. Dit alles met aandacht voor twee twintigste-eeuwse orthodoxe heiligen die invloedrijk waren in het leven van Pärt: De Heilige Silouan de Athoniet en de Heilige Sophronius van Essex. Belangrijkste geraadpleegde literatuur: Peter C. Bouteneff, Arvo Pärt. Out of Silence (New York 2015) Archimandriet Sophronius, De Heilige Silouan de Athoniet (z.pl. 2024) Muziek: Arvo Pärt, Alleluis Tropus Sinfoniette Riga, Vox Clamantis o.l.v. Tönu Kaljuste Arvo Pärt, Silhouans Song Estonian National Symphony Orchestra o.l.v. Paavo Järvi Arvo Pärt, Adam’s Lament Sinfoniette Riga, Vox Clamantis o.l.v. Tönu Kaljuste ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 22 jun 2026Aflevering 5

    Afl. 5 | In deze aflevering vervolg ik mijn behandeling van het thema “stilte” aan de hand van een boek van de orthodoxe theoloog en musiciloog Peter Bouteneff. Belangrijkste geraadpleegde literatuur: Peter C. Bouteneff, Arvo Pärt. Out of Silence (New York 2015) Muziek: Arvo Pärt, Berliner Messe Estonian Philharmonic Chamver Choir o.l.v. Tönu Kaljuste ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 15 jun 2026Aflevering 4

    Afl. 4 | In deze aflevering verlaat ik het chronologische kader van Pärts leven voor een meer thematische benadering van het fenomeen “stilte”. Die paradoxale verbinding tussen de muziek van Arvo Pärt en de stilte werd door beschouwers van zijn muziek heel vaak gelegd. Belangrijkste geraadpleegde literatuur: Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012) Andrew Shenton (ed.), The Cambridge Companion to Arvo Pärt (Cambridge 2014) Twan Geurts, Componist van de stilte. In het spoor van Arvo Pärt (Amsterdam 2026) Charles Vergeer, De kunst van de stilte (z.pl. 2008) Leo Samama, Muziek en stilte ( www.festivalvocallis.nl ) Muziek: Arvo Pärt, Ukuaru Pianist: Marcel Works Arvo Pärt, 7 Magnificat-Antiphonen: No 3 Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tönu Kaljuste Arvo Pärt, 7 Magnificat-Antiphonen: No 1 Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tönu Kaljuste Arvo Pärt, 7 Magnificat-Antiphonen: No 2 Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tönu Kaljuste Arvo Pärt, Te Deum: Verses 1-4 Nederlands kamerkoor o.l.v. Risto Joost Beethoven, Zesde Symfonie Deel 4 Gewitter, Sturm Wiener Philharmoniker o.l.v. Karl Böhm Kris Oelbrandt, Psalm 125 Capella Brabant o.l.v. Marc Versteeg ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 8 jun 2026Aflevering 3

    Afl. 3 | In deze aflevering vertel ik hoe Pärt in de jaren na 1968 een nieuwe muzikale klankwereld ontdekt. Ik maakte daarbij vooral gebruik van de woorden van de componist zelf en zijn vrouw Nora. In het midden van de jaren zeventig begon Pärt stukken te schrijven in een stijl die hij zelf aanduidde met de term tintinnabuli , muziek die als het geluid van bellen of klokjes klinkt. Ik besluit deze aflevering met een beschrijving van een dramatische gebeurtenis uit 1980. In dat jaar dwongen de communistische autoriteiten Pärt en zijn gezin Estland te verlaten. Belangrijkste geraadpleegde literatuur: Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012) Andrew Shenton (ed.), The Cambridge Companion to Arvo Pärt (Cambridge 2014) Twan Geurts, Componist van de stilte. In het spoor van Arvo Pärt (Amsterdam 2026) Muziek: Arvo Pärt, Derde Symfonie, deel II Ests Nationaal Symfonieorkest o.l.v. Paavo Järvi Anoniem, Ave Donna Hortus Musicus Arvo Pärt, Spiegel im Spiegel Tasmin Little en Martin Roscoe Arvo Pärt, Cantus in memoriam Benjamin Britten Ests Nationaal Symfonieorkest o.l.v. Paavo Järvi Arvo Pärt, Kyrie uit Missa syllabica Mati Turi, Tiit Kogermann, Tönu Kaljuste Arvo Pärt, Arbos The Brass Ensemble Staatsorchester Stuttgart o.l.v. Dennis Russell Davies ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 1 jun 2026Aflevering 2

    Afl.2 | Centraal in zijn componistenleven staat een gebeurtenis die op allerlei manieren kan gelden als een keerpunt in zijn leven. Daarom wil ik er in deze aflevering uitvoerig verslag van doen. Het betreft de première van Credo in 1968. Het stuk kunnen we achteraf zien als zijn afscheid van het modernisme. Na 1968 volgt een lange periode van stilte. Zijn artistieke heroriëntatie is nauw verbonden geweest met zijn geestelijke heroriëntatie. In 1972 treedt Pärt toe tot de orthodoxe kerk. Belangrijkste geraadpleegde literatuur: Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012) Andrew Shenton (ed.), The Cambridge Companion to Arvo Pärt (Cambridge 2014) Jan Brokken, Baltische Zielen (Amsterdam 2017, 23 e druk) Muziek: Arvo Pärt, Perpetuum Mobile Bamberg Symphony o.l.v. Neeme Järvi Arvo Pärt, Collage über Bach: I: Toccata Amsterdam Sinfonietta o.l.v. Candida Thompson Arvo Pärt, Credo Estonian Festival Orchestra o.l.v. Paavo Järvi Arvo Pärt, Partita I: Toccatina Piano: Ralph van Raat Arvo Pärt, Statuit ei Dominus Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tonu Kaljuste ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 25 mei 2026Aflevering 1

    Afl. 1 | Behalve over de jeugd van Pärt in deze aflevering veel over de moderne geschiedenis van Estland en de opmerkelijke muzikale tradities van dit land . Aandacht met name voor twee invloedrijke Estse componisten van wie Pärt les kreeg: Veljo Tormis en Heino Eller. Belangrijkste geraadpleegde literatuur: Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012) Andrew Shenton (ed.), The Cambridge Companion to Arvo Pärt (Cambridge 2014) Jan Brokken, Baltische Zielen (Amsterdam 2017, 23 e druk) Peter C. Bouteneff, Arvo Pärt. Out of Silence (New York 2015) Muziek: Arvo Pärt, Fur Aline Piano: Sergei Babayan Arvo Pärt, Fratres Piano: Marcel Wormsviool: Ursula Schoch Veljo Tormis, 6 Estonian Childrens’s Songs Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tönu Kaljuste Heino Eller, Kodumaine viis Tuulisbrass o.l.v. István Baráth Arvo Pärt, Meie aed (Mijn tuin) Estonian National Symphony Orchestra o.l.v. Paavo Järvi; Ellerheim Girls’Choir ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 18 mei 2026Aflevering 3

    Afl. 3 | In deze aflevering staat zijn Derde Symfonie centraal. Dit is de symfonie waarmee Gorecki in de jaren negentig ook buiten Polen beroemd werd. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002) Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music (z.pl. 2017) Muziek Gorecki, O Virgo Maria Pools Kamerkoor o.l.v. Jan Lukaszewski Gorecki, Salve mater matris Jesu Pools Kamerkoor o.l.v. Jan Lukaszewski Gorecki, Derde symfonie Deel II Lento e Largo London Sinfonietta o.l.v. Davis Ziman Polka Piotr Majerczyk Gorecki, Kleines Requiem für eine Polka Schönberg Ensemble o.l.v. Reeinbert de Leeuw Gorecki, Mazurkas for Piano Anna Gorecka ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 11 mei 2026Aflevering 2

    Afl. 2 | In deze aflevering maak ik met u een excursie door het werk van Henryk Gorecki aan de hand van het thema “Moeder en kind”. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002) Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music (z.pl. 2017) Muziek Gorecki, 3 Songs, Op.3 Piano: Ewa Guz-SerokaAlt: Jadwiga Rappe (CD Gorecki: Art Songs Dux 2020) Gorecki, Totus Tuus , Op.60 Choeur de chambre Versija (CD Totus Tuus 2010) Gorecki, Lullaby Piano: Anna Gorecka (CD Gorecka plays Gorecki: Piano Works 2019) Gorecki, Ad matrem , Op.29 Polish National Radio Symphony Orchestra en Polish Radio Chorus of Krakow o.l.v. Antoni Wit (CD International Rostrum of Composers 1955-1999 Donemus Records 2020) ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 4 mei 2026Aflevering 1

    Afl. 1 | In deze aflevering wil ik u vertellen en vooral laten horen hoe de jonge Henryk Gorecki (1933-2010) in de jaren vijftig het westers modernisme omarmde en hoe dat modernisme op gespannen voet stond met de officiële kunstopvatting in het communistische Polen. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002) Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music (z.pl. 2017) Muziek Henryk Gorecki, O stella caeli Pools kamerkoor o.l.v. Jan Lukaszewski (Ondine 2023) Karol Szymanowski, Stabat Mater City of Birmingham Symphony Orchestra o.l.v. Simon Rattle (Warner Classics 1994) Pierre Boulez, Tweede pianosonate deel III Idil Biret (Naxos 1995) Henryk Gorecki, Eerste symfonie, deel 1 Introduction Staatsphilharmonie Krakau o.l.v. Ronald Bader (Koch Schwann 1993) Henryk Gorecki, Euntes ibant et flebant Adam Mickiewicz University Academic Choir o.l.v. Jacek Sykulski (2014) Henryk Gorecki, Miserere Los Angeles Master Chorale o.l.v. Grant Gershon (Decca 2012) ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 27 apr 2026Aflevering 13

    Afl. 13 | In 1954 wordt de katholieke politicus Ngo Dinh Diem (1901-1963) minister-president van Zuid-Vietnam. Ik schets zijn leven tot 1954 en bespreek de bronnen waaruit Diem putte voor zijn politieke denken. Ik bespreek de zwarte legende rondom zijn persoon die lang invloedrijk is geweest. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022) Edward Miller, Misalliance. Ngo Dinh Diem, the United States and the Fate of South Vietnam (Cambridge 2013) Muziek CD Prokofiev: The String Quartets (2025) uitgevoerd door Quatuor Danel ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 21 apr 2026Aflevering 12

    Afl. 12 | Deze aflevering behandelt de lotgevallen van de Vietnamese katholieken in de woelige periode 1940 - 1954. Hun positie kan voor deze periode goed worden weergegeven door de beeldspraak “tussen hamer en aanbeeld”, waar de hamer staat voor het communisme en het aanbeeld voor het Frans kolonialisme. We zien aanvankelijke sympathie voor de Vietminh al snel wegsmelten wanneer zich het ware gezicht van deze organisatie manifesteert. Na de deling van het land vindt een massale exodus naar het zuiden plaats. Ca 700.000 in het noorden levende katholieken ontvluchten het communistische regiem. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022) Charles Keith, Catholic Vietnam. A Church from Empire to Nation (Berkeley 2012) Seth Jacobs, Cold War Mandarin (Lanham 2006) Muziek Vietnamese volksmuziek ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 13 apr 2026Aflevering 11

    Afl. 11 | Deze aflevering behandelt het woelige tijdperk 1940-1954. Dat is voor Vietnam niet alleen de tijd van de Tweede Wereldoorlog maar ook van de Eerste Indochinese Oorlog, een oorlog die ook vaak gevat wordt onder de naam Onafhankelijkheidsoorlog, maar die ook de trekken had van een wrede burgeroorlog. Voorafgaand aan die oorlog wordt de bevolking in de jaren 1945-46 ook nog eens getroffen door een onvoorstelbare hongersnood. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022) Muziek Visions fugitives van Sergei Prokofiev met aan de piano: Laurent Cabasso (CD 1992 Audivis Valois) ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 6 apr 2026Aflevering 10

    Afl. 10 | In deze aflevering gaat het over initiatieven vanuit Rome om iets te doen aan het onvermogen of de onwil in veel missiegebieden ten aanzien van de vorming van een lokale clerus. Al in 1893 zien we die zorg verwoord door paus Leo XIII in zijn encycliek Ad Extremas . Ik bericht u over het bezoek van Mgr. Henri Lécroart aan Vietnam met het doel de situatie van de missie aldaar in kaart te brengen. In Vietnam zelf beginnen gelovigen steeds meer over de grenzen van hun dorp en streek heen te kijken en worden zich zo steeds meer bewust tot een nationale kerk te behoren. Anderzijds wordt het bewustzijn verhoogd dat men deel uitmaakt van een wereldkerk. Aan de orde komen o.a. migratie, verstedelijking, de opkomst van een katholieke pers en de ontwikkeling van allerlei nationale kerkelijke organisaties. We brengen als voorbeeld van de uitdagingen waar de Vietnamese kerk voor stond ook een onthutsend bezoekje aan een koloniale rubberplantage. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Charles Keith, Catholic Vietnam. A Church from Empire to Nation (Berkeley 2012) Tran Tu Binh, The Red Earth. A Vietnamese Memoir of Life on a Colonial Rubber Plantation (Athens 1985) Muziek Cd France Musique 2018 Vietnam: Musique du Cai Luong ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 30 mrt 2026Aflevering 9

    Afl. 9 | De Kerk laat in de koloniale periode een opbloei zien wanneer we bv. kijken naar de bouw van kerkgebouwen en de oprichting van talloze weeshuizen, ziekenhuizen, apotheken, leprakolonies en tehuizen voor zeer bejaarden en terminaal zieken, allemaal instellingen die in de keizertijd praktisch onbekend waren. Maar de Vietnamese kerk kreeg in deze periode ook te maken met allerlei soorten spanningen en problemen. Interne spanningen tussen de Vietnamese clerus en de Franse missionarissen, extern spanningen tussen de Kerk en het koloniale gezag. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Charles Keith, Catholic Vietnam. A Church from Empire to Nation (Berkeley 2012) Muziek Visions fugitives van Sergei Prokofiev met aan de piano: Laurent Cabasso (CD 1992 Audivis Valois) ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 23 mrt 2026Aflevering 8

    Afl. 8 | Over Vietnamese reacties op het Franse kolonialisme In deze aflevering probeer ik in enkele grote lijnen een algemeen beeld te geven van het koloniale Vietnam. De verovering van geheel Vietnam door de Fransen was in 1884 voltooid. Die verovering was gepaard gegaan met periodiek optredende massale en bloedige antikatholieke vervolgingen. Vervolgens beschrijf ik enkele Vietnamese reacties op het Franse kolonialisme. Er waren er die geloofden in de zegeningen van het Franse koloniale bestuur. Ik geef daar een voorbeeld van. Maar binnen de bovenlaag van de maatschappij zag je ook een groeiende groep Vietnamezen met een nationalistische overtuiging. Binnen dat nationalisme bestond overigens een grote verscheidenheid aan ideeën, vooral ten aanzien van de houding tegenover de Franse kolonisatoren. Ik besluit deze aflevering met een uitvoerige levensschets van de communist Ho Chi Minh die in 1945 in Hanoi de Democratische Republiek van Vietnam zal uitroepen. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Pieter Meulendijks, Een Nieuwe Geschiedenis van Vietnam (Zoetermeer 2016) Pieter Meulendijks, Van de Trungzusters tot Ho Chi Min (Zoetermeer 2017) Christopher Goscha, The Penguin History of Modern Vietnam (z.pl. 2017) Duong Thu Huong, De hemel boven Vietnam (roman uit 2009 in 2011 in vertaling uitgegeven door Uitgeverij De Geus) Muziek CD: Original Music from Vietnam (2010) ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 16 mrt 2026Aflevering 7

    Afl. 7 | Ik begin deze aflevering met een verwijzing naar de heiligverklaring in 1988 door paus Johannes Paulus II van 117 martelaren die in de 19 e eeuw op Vietnamese bodem de marteldood gestorven zijn. Ik probeer drie van hen een gezicht te geven en probeer in grote lijnen de complexe achtergronden van de antikatholieke pogroms te schilderen die vooral in de jaren 1850 en 1880 plaatsvonden. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Guy-Marie Oury, Le Vietnam des Martyres et des Saints (Parijs 1988) Jacob Ramsay, Mandarins and Martyrs. The Church and the Nguyen Dynasty in Early Nineteenth-Century Vietnam (Stanford 2008) Pieter Meulendijks, Een Nieuwe Geschiedenis van Vietnam (Zoetermeer 2016) Muziek Visions fugitives van Sergei Prokofiev piano: Laurent Cabasso (CD 1992 Audivis Valois) ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

  • 9 mrt 2026Aflevering 6

    Afl. 6 | Deze aflevering gaat vooral over de regeerperiodes van keizer Gia Long en Minh Mang. Vooral onder Minh Mang vinden kerkvervolgingen plaats. Ik schets de achtergrond hiervan. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Guy-Marie Oury, Le Vietnam des Martyres et des Saints (Parijs 1988) Pieter Meulendijks, Van de Trungzusters tot Ho Chi Min (Zoetermeer 2017) Pieter Meulendijks, Een Nieuwe Geschiedenis van Vietnam (Zoetermeer 2016) Muziek CD Phormix 2023: Vietnamese Folk Music ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.