De Laatste Oranje
In 'De Laatste Oranje' gaan presentator Patrick Lodiers, verslaggever Filemon Wesselink en monarchie kenner Mike Spaans, op zoek naar het antwoord op de vraag: Wat als Nederland afscheid neemt van het koningshuis.
NPO Luister / PowNed
Afleveringen
- 29 dec 2025Aflevering 37
<p>In deze 37e en laatste aflevering is het tijd om de balans op te maken. Wat zou er gebeuren als de monarchie verdwijnt? En is dat uiteindelijk wel gunstig voor Nederland? Patrick, Mike en Filemon blikken terug op alles wat ze hebben onderzocht en trekken hun conclusies.</p>
- 22 dec 2025Aflevering 36
<p>Wanneer zou Nederland de monarchie afschaffen? En hoe ziet zo’n overgang er in de praktijk eigenlijk uit? Patrick en Mike bespreken de meest realistische scenario’s voor het einde van het koningshuis en wat daarvoor nodig zou zijn. Filemon spreekt met trendwatcher Farid Tabarki over de grootste bedreigingen voor het voortbestaan van de monarchie. Van maatschappelijke verschuivingen tot radicalere scenario’s waarin zelfs het land Nederland zoals we dat kennen verdwijnt.</p>
- 15 dec 2025Aflevering 35
<p>De Oranjes staan bekend om hun omvangrijke kunstcollectie. Maar hoe wordt die eigenlijk beheerd en beschermd? Van wie zijn al die kunstwerken officieel, en hoe is de koninklijke familie eraan gekomen? Patrick en Mike duiken in de wereld achter de koninklijke kunstbezittingen. Filemon spreekt met Zembla-journalist Ton van der Ham, die meewerkte aan het veelbesproken onderzoek naar de erfenis van koningin Juliana. Daaruit bleek dat de Oranjes er zeer bijzondere constructies op nahouden om de paleizen te kunnen decoreren.</p>
- 8 dec 2025Aflevering 34
<p>De kans dat de monarchie snel verdwijnt lijkt steeds kleiner. We kunnen er dus van uitgaan dat Amalia haar vader ooit zal opvolgen als staatshoofd. Maar wat weten we eigenlijk over onze toekomstige koningin? Hoe bereidt zij zich voor op haar rol en op welke manier zal zij die functie waarschijnlijk invullen Patrick en Mike bespreken wat we tot nu toe weten over Amalia’s opleiding, voorbereiding en stijl. Filemon spreekt met staatsrechtdeskundige Peter Rehwinkel over wat er van haar wordt verwacht en hoe de rol van koningin zich mogelijk zal ontwikkelen.</p>
- 1 dec 2025Aflevering 33
<p>Van tunnels en pleinen tot scholen en bedrijven, overal in Nederland kom je verwijzingen naar het koningshuis tegen. Maar wat gebeurt er met al die namen en symbolen als de monarchie verdwijnt? Wissen we dan een stukje geschiedenis uit, of behouden we juist ons erfgoed? Patrick en Mike onderzoeken wat er zou veranderen in het straatbeeld en bij koninklijke bedrijven zoals de KLM en de KNVB. Filemon spreekt met straatnamenexpert René Dings over waarom er zoveel Oranje-gerelateerde straatnamen zijn en of er nog steeds nieuwe bijkomen.</p>
- 24 nov 2025Aflevering 32
<p>De koning heeft een indrukwekkende lijst aan historische titels op allerlei verschillende locaties. Maar waar komen die titels eigenlijk vandaan? En wat betekenen ze vandaag de dag nog? Patrick en Mike ontrafelen de verhalen achter enkele van deze oude eretitels. Filemon reist naar Veere, waar de koning officieel markies is, en spreekt met stadsarchivaris Peter Blom over de geschiedenis van de stad. Wat is het verhaal achter de bijzondere beker die al eeuwenlang is voorbehouden aan de markies van Veere?</p>
- 17 nov 2025Aflevering 31
<p>In de afgelopen eeuw verdwenen meerdere Europese monarchieën. Van Italië tot Griekenland: overal raakten koningen hun troon kwijt. Wat waren de verhalen achter die valpartijen en kan dit in Nederland ook gebeuren? Patrick en Mike bespreken in de studio hoe het Spaanse koningshuis na jaren afwezigheid sterker terugkwam dan ooit. Filemon spreekt met historicus Kemal Rijken over de ondergang van andere Europese monarchieën.</p>
- 10 nov 2025Aflevering 30
<p>Na de Tweede Wereldoorlog stond Nederland voor een politieke wederopbouw en koningin Wilhelmina speelde daarin een opvallende rol. Ze zou hebben geprobeerd meer politieke invloed te krijgen, terwijl vertrouwelingen van haar zelfs een coup-achtige machtsgreep beraamden. Patrick en Mike bespreken de verhalen en geruchten uit deze roerige periode. Filemon spreekt met historicus Jelle Gaemers over wat Wilhelmina politiek voor ogen had en hoe serieus haar ambities destijds genomen werden.</p>
- 3 nov 2025Aflevering 29
<p>Wat heeft de koning eigenlijk voor mening? Willem-Alexander laat zich zelden uit over politieke of maatschappelijke kwesties, want dat hoort nu eenmaal niet bij zijn rol. Maar stel dat de monarchie ophoudt te bestaan, zou hij dan eindelijk vrijuit kunnen spreken? En past een politieke carrière bij hem? Patrick en Mike bespreken in de studio wat we wél weten over de mening van de koning. Filemon spreekt met politicoloog Eddy Habben Jansen over de vraag of Willem-Alexander een goede lijsttrekker zou zijn, en of voormalige monarchen vaker de stap naar de politiek maken.</p>
- 27 okt 2025Aflevering 28
<p>Het is verkiezingsweek. Maar terwijl de partijen van alles beloven over zorg, migratie en wonen, hoor je opvallend weinig over de monarchie. Wie wil de koning behouden en wie wil zijn rol juist afschaffen? Patrick en Mike bespreken hoe de politieke partijen naar het koningshuis kijken. Filemon spreekt met politiek verslaggever Lars Geerts over waarom de monarchie nauwelijks een rol speelt in de campagne, en wat er nodig zou zijn om dat debat opeens te laten kantelen.</p> <p></p> <p></p>
- 22 okt 2025Aflevering 27
<p>Is de monarchie te duur? Republikeinen zeggen vaak van wel, maar klopt dat ook? Hoeveel geven we eigenlijk uit aan het koningshuis en wat levert het op? Patrick en Mike bespreken de resultaatrekening van onze koning. Filemon spreekt met econoom Herman Matthijs over hoe transparant Nederland is over de uitgaven, hoe dat zich verhoudt tot andere monarchieën en of een republiek echt goedkoper zou zijn.</p>
- 18 okt 2025Aflevering 26
<p>Van handelsmissies tot staatsbezoeken en werkbezoeken, de koning reist regelmatig de wereld over. Maar wat leveren al die bezoeken eigenlijk op voor Nederland? En wat gaat er goed, of juist mis, tijdens zo’n koninklijke reis?<br />Patrick en Mike bespreken de betekenis en de impact van de buitenlandse bezoeken van de koning. Filemon spreekt met docent internationaal bedrijfskunde Huub Ruël over het nut, de kosten en de financiële opbrengst van handelsmissies.</p>
- 13 okt 2025Aflevering 25
<p>Het Koninkrijk der Nederlanden is groter dan Nederland alleen. Aruba, Curaçao en Sint-Maarten zijn autonome landen binnen het Koninkrijk. Bonaire, Saba en Sint-Eustatius zijn als bijzondere gemeenten wel weer onderdeel van het land Nederland. Maar wat betekent dat voor de rol van de koning aan de andere kant van de oceaan en hoe populair is hij daar eigenlijk? <br />Patrick en Mike bespreken de positie van het koningshuis in het Caribisch deel van het koninkrijk. Filemon spreekt met hoogleraar Caraïbische geschiedenis Alex van Stipriaan over wat er voor deze eilanden zou veranderen als de monarchie verdwijnt.</p>
- 6 okt 2025Aflevering 24
<p>Het koloniale verleden blijft een van de donkerste hoofdstukken uit onze geschiedenis. In 2023 bood koning Willem-Alexander excuses aan voor het slavernijverleden, maar wat weten we eigenlijk over de rol van de Oranjes daarin? Patrick en Mike onderzoeken wat we weten over de betrokkenheid van de koninklijke familie bij de VOC en de WIC. Filemon bezoekt samen met Mike het Suriname Museum in Amsterdam om te ontdekken hoe het koningshuis verweven was met ons koloniale verleden.</p>
- 22 sep 2025Aflevering 23
<p>Koningsdag, de kersttoespraak, de kleur oranje of de lintjesregen. Nederland heeft allerlei tradities met een link naar ons koningshuis. Patrick en Mike onderzoeken waar deze rituelen vandaan komen en wat ze betekenen voor onze nationale identiteit. Filemon spreekt met cultuurhistoricus Lotte Jensen over de vraag of deze tradities ook een toekomst hebben als de monarchie verdwijnt.</p>
- 15 sep 2025Aflevering 22
<p>Het is weer Prinsjesdag. De troonrede, de koets en de hoedjes; het zijn tradities die we allemaal kennen. Maar hoe zijn ze eigenlijk ontstaan? En wat is de rol van de koning op deze dag nog waard? Patrick en Mike bespreken de betekenis van Prinsjesdag voor de monarchie én hoe deze dag eruit zou zien zonder koning. Filemon spreekt met parlementair onderzoeker Jan-Willem Brouwer over de historische oorsprong van deze bijzondere dag.</p>
- 8 sep 2025Aflevering 21
<p>Hoe rijk is de koning eigenlijk? Stel dat de monarchie verdwijnt: kan Willem-Alexander dan leven van zijn eigen vermogen? En waar komt dat geld precies vandaan? Patrick en Mike duiken in de erfenissen, bezittingen en inkomsten van het koningshuis. Filemon spreekt met Paul van Riessen, voormalig hoofdredacteur van Quote, over hoe je zo'n vermogensschatting maakt en wat we wél en niet weten over de financiële positie van de Oranjes.</p>
- 1 sep 2025Aflevering 20
<p>Wat als de monarchie ophoudt te bestaan? Voor Willem-Alexander en Amalia betekent dat het einde van hun huidige of toekomstige baan, maar wat komt er dan voor in de plaats? Patrick en Mike bekijken welke diploma's en werkervaringen ze in huis hebben en wat dat zegt over hun toekomstperspectief. Filemon gaat samen met loopbaancoaches Jolan Douwes en Map Oberndorff op zoek naar banen die verrassend goed bij een (ex-)koning en een kroonprinses zouden passen.</p>
- 25 aug 2025Aflevering 19
<p>Hoe gezond is de bloedlijn van de Oranjes eigenlijk? Eeuwenlang trouwden adellijke families vooral met elkaar, maar wat betekent dat voor erfelijkheid en gezondheid? Patrick en Mike duiken in de afkomst van het koningshuis: van de vele Duitse voorouders tot het feit dat Willem-Alexander en Máxima verre familie blijken te zijn. Filemon spreekt met Tjitske Kleefstra, afdelingshoofd klinische genetica bij het Erasmus MC, over de medische impact die een bloedlijn kan hebben.</p>
- 18 aug 2025Aflevering 18
<p>Als de monarchie verdwijnt, wat gebeurt er dan met de adel? Heeft een adellijke titel anno nu nog betekenis en geldt de koning zelf eigenlijk als edelman? Patrick en Mike duiken in de wereld van prinsen, baronnen en jonkvrouwen. Filemon spreekt met adelsexpert John Töpfer van Stichting Adel in Nederland over wat er van de adel overblijft als Nederland een republiek wordt.</p>
- 11 aug 2025Aflevering 17
<p>Onze koninklijke familie lijkt steeds vaker te willen uitstralen dat ze gewoon een alledaagse familie met een bijzondere functie zijn. Dat maakt ze menselijker, maar doet tegelijk afbreuk aan het sprookjesachtige imago dat een koningshuis vaak heeft. Hoe belangrijk is dat sprookjesimago voor de legitimiteit van de monarchie? Patrick en Mike gaan erover in gesprek. Filemon spreekt met royalty-expert Josine Droogendijk over hoe koningshuizen in het buitenland hun sprookjesfactor bewaken.</p>
- 4 aug 2025Aflevering 16
<p>Als je in de lijn van troonopvolging staat, groei je niet op als een normaal kind. Je wordt constant beveiligd en staat bovendien regelmatig in de schijnwerpers. Wat voor impact heeft dat op de ontwikkeling van een kind? Patrick en Mike bespreken wat de Oranjes daar zelf ooit over gezegd hebben. Filemon praat met ontwikkelingspsycholoog Steven Pont over zijn kijk op de invloed van zo'n uitzonderlijke jeugd.</p>
- 28 jul 2025Aflevering 15
<p>Prins Bernhard is misschien wel de meest beruchte Oranje uit de recente geschiedenis. Patrick en Mike bespreken het imago dat deze prins gedurende zijn leven slim heeft opgebouwd. Filemon spreekt met Bernhard-biograaf Gerard Aalders om te onderzoeken hoeveel er daadwerkelijk klopt van dat imago.</p>
- 21 jul 2025Aflevering 14
<p>Moeder van Beatrix, oma en inspiratiebron van Koning Willem-Alexander en van 1948 tot en met 1980 was zij onze koninging: Juliana. Ook wel de koningin van het volk genoemd door haar 'menselijke' aanpak. Waarom wilde ze zo gewoon zijn en was ze dat eigenlijk wel? In deze aflevering duiken Patrick, Mike en Filemon in het turbulente leven en koningsschap van Juliana van Oranje, dat met dank aan haar man niet altijd even makkelijk was.</p> <p></p> <p></p>
- 14 jul 2025Aflevering 13
<p>Een Koning woont in een paleis: Grote balzalen, prachtige tuinen, en lange oprijlanen. Zo ook Willem Alexander; hij woont in paleis Huis ten Bosch en werkt op paleis Noordeinde. Wat gebeurt er met al dit prachtige Koninklijke vastgoed als de de stekker uit de monarchie wordt getrokken? Komt er dan gewoon een 'te koop' bord in de tuin? Patrick, Mike en Filemon zoeken het uit!</p>
- 7 jul 2025Aflevering 12
<p>Het EK voetbal voor vrouwen is in volle gang, dus hopen we het Wilhelmus vaak te horen. Maar wat zingen we eigenlijk precies? En waarom is uitgerekend dit zestiende-eeuwse lied ons volkslied geworden? Patrick en Mike duiken in de ontstaansgeschiedenis van het Wilhelmus. Filemon spreekt met Martine de Bruin van het Meertens Instituut over de vermoedelijke auteur en de vele versies die door de eeuwen heen zijn ontstaan.</p>
- 30 jun 2025Aflevering 11
<p>De Oranjes hadden van origine belangrijke functies in ons leger, maar voor Willem-Alexander is er alleen nog een symbolische rol over. Wat gebeurt er met die symbolische functie als de monarchie verdwijnt? Patrick en Mike onderzoeken de rol van de koning binnen de krijgsmacht. Filemon spreekt met Dominique Schreinemachers, die de koning ooit in Afghanistan meenam in haar helikopter. Ze maakte van dichtbij mee hoeveel steun de aanwezigheid van een staatshoofd kan bieden.</p>
- 23 jun 2025Aflevering 10
<p>De stamboom van de Oranjes is al ingewikkeld genoeg. Maar om het nog complexer te maken, bestaat er een hardnekkig gerucht: koningin Wilhelmina zou niet de biologische dochter zijn van koning Willem III en dus geen ‘echte’ Oranje. Patrick en Filemon bespreken waar dat gerucht vandaan komt en wat het zou betekenen voor de legitimiteit van Willem-Alexander op de troon. Filemon factcheckt de argumenten achter deze complottheorie met Willem III-biograaf Dik van der Meulen.</p>
- 16 jun 2025Aflevering 9
<p>Willem-Alexander stamt af van Willem van Oranje, maar niet in een rechte mannelijke lijn. Patrick en Mike pluizen de stamboom van het koningshuis uit en stuiten op een opvallende breuk in de erfopvolging. Na de dood van Willem III belandt de titel Prins van Oranje bij een verre achterneef: Johan Willem Friso. Filemon spreekt met historicus Ronald de Graaf over deze vergeten prins, die verwikkeld raakte in een slepend conflict over de erfenis met uiteindelijk een tragisch einde.</p>
- 9 jun 2025Aflevering 8
<p>Bij het afschaffen van de monarchie doemt meteen een nieuwe vraag op: wat voor staatsvorm krijgt Nederland dan? Patrick en Mike verkennen de verschillende alternatieven. Filemon spreekt met Duitslandkenner Marja Verburg over de staatsvorm van onze oosterburen. Krijgen wij straks ook een ceremoniele bondspresident?</p>